Glæpir gegn mannkyni

Einræðisherran var dæmur fyrir glæpi gegn mannkyni en ekki fyrir þjóðernishreinsanir á vinstri mönnum, eins og haldið er fram í fréttinni, enda eru vinstri menn ekki þjóð.

"Talið er að um 30 þúsund manns hafi verið rænt eða horfið á þeim tíma sem Videla var við völd en hann stóð fyrir þjóðernishreinsunum á vinstri mönnum."

Hér eru ágætis slóðir:

Þjóðarmorð (genocide)

Þjóðernishreinsun(ethnic cleansing)

Fyrrum einræðisherra látinn

Stjórnarflokkarnir fá Sjálfstæðisflokk með sér!

Ég er lítið fyrir plott og samsæriskenningar en hér kemur ein:

Stjórnarflokkarnir VG og Samfylking eru ósáttir við fylgistapið og sérstaklega vegna þess að þeir telja að uppskera síðustu fjögurra ára sé ekki komin í hús.  Þeir gætu því talið að eina leiðin til að bæta fylgið væri að taka þátt í þeirri uppskeru sem þeir telja í vændum og eina leiðin til þess er að eiga sæti í næstu ríkisstjórn.

Framsóknarflokkurinn vann stórsigur og er með ýmis atriði á stefnuskrá sinni sem munu að öllum líkindum ekki vera framkvæmanlegar, eins og "leiðrétting" skulda með afslátti við kröfuhafa föllnu bankanna.  Þar af leiðandi gætu stjórnarflokkarnir talið að of mikil áhætta væri að fara í stjórn með Framsóknarflokknum.

Þrátt fyrir allt þá eiga VG og Samfylking meira sameiginlegt með Sjálfstæðisflokknum, sérstaklega með tilliti til kosningaloforða.

Til að styrkja samningastöðu sína gagnvart Sjálfstæðisflokknum lögðu þeir til að Framsóknarflokkurinn fengi umboð til stjórnarmyndunar.  Það gerir Sjálfstæðisflokkinn óöruggan og líklegri til að bjóða betur.

Að mínu mati eru því mestar líkur á ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks, VG og Samfylkingar.

Formenn hittust á leynifundi

"Litlu neyðarlögin" og umræðustíll "jafnaðarmanna"

Það er ekki oft sem félagar í Samfylkingunni opna fyrir umræður um verk ríkisstjórnarinnar en það gerði Vilhjálmur Þorsteinsson í fyrradag(fimmtudaginn 25. apríl 2013) þegar hann skrifaði greinina "Um snjóhengju og stefnu".

Vilhjálmur Þorsteinsson verður rökþrota í lokin og leyfir mér ekki að svara einkennilegum fullyrðingum sem hann setur fram.  Það verður seint talið drengilegt og alls ekki í anda þeirrar samræðustjórnmála sem Samfylkingin segist standa fyrir.  Þetta sýnir líka vel hvers vegna félagshyggjuöflin eru sundruð.  Í stað þess að ræða málin og komast að málefnalegri niðurstöðu, eins og stjórnmál eiga að snúast um, þá hefur forystan myndað sér skoðun og þeir sem ekki eru sammála henni eru stimplaðir "óvinir".

 

Athugasemdin sem hann vill ekki birta er:

Sæll Vilhjálmur,
takk fyrir að hrekja ekki eitt einasta atriði og benda síðan á ákvörðun sem átti aðeins að standa í nokkra mánuði. Það sýnir vel hversu léleg öll ákvarðanataka var á þessum tíma og hefur verið hingað til varðandi gjaldeyrishöftin.

Í mínum huga er þetta mjög einfalt. Stjórnarþingmenn sváfu á verðinum árið 2011 og veittu undanþágur sem þurfti að afnema með “litlu neyðarlögunum” í mars 2012 og undarlegt að tala um kjark í þessu samhengi.

Þetta er gott dæmi um lélega ákvarðanatöku og ætti að vera kennslubókarefni.

Ég ætla ekki að fara að tala um “Davíðsheilkennið” hér en í staðinn ætla ég að benda þér á tvær góðar greinar:

Ein um Groupthink:
http://www.psysr.org/about/pubs_resources/groupthink%20overview.htm

Önnur um spillingu og afsakanir fyrir lélegum(siðlausum) ákvörðunum:
http://www.econ.upf.edu/~lemenestrel/IMG/pdf/anand_et_al._ame_2004.pdf

Bestu kveðjur,
Lúðvík

 

Þingmenn og ráðherrar Samfylkingarinnar hafa staðið þétt í vörninni gegn öllum breytingum sem ég hef lagt til um aukinn jöfnuð í anda jafnaðarmanna, þrátt fyrir það hef ég náð miklum árangri í baráttunni fyrir jöfnuði í útfærslu og framkvæmd gjaldeyrishaftanna. Síðast var mér sagt að höfða mál því flokkurinn væri ekki til umræðu um hugsjónir jafnaðarmanna. Ég fer með þetta í kjörklefann á morgun.

 

Hvaða árangri hef ég náð?:

• Seðlabankinn veitir nú undanþágur og viðurkennir þar sem að staða aðila sé ólík og að tekjulágir hafi ekki sama svigrúm og tekjuháir.  Með öðrum orðum þá séu undanþágur lögfestar með stöðu tekjuhárra í huga og að auðvelda þeim að lifa með höftunum.
• Seðlabankinn hefur afnumið bann við gjaldeyriskaupum innlendra aðila til að standa undir framfærslu fjölskyldu sem búsett er erlendis.
• Seðlabankinn hefur afnumið undanþágur sem gögnuðust þeim tekjuhæstu(t.d. í mars 2012), en ég hef frá upphafi verið andsnúinn lögfestum undanþágum sem þessum.
• Seðlabankinn hefur staðfest með breytingum á lögum að erlendir aðilar sem hingað koma í skamman tíma mega taka tekjur sínar með sér þegar þeir fara aftur heim.  Áður var þetta bannað þrátt fyrir að leiðbeiningar á opinberum heimasíðum segðu annað.
• Seðlabankinn hefur dregið úr þátttökutakmörkunum í Fjárfestingaleiðinni.  Í fyrstu þurfti 500.000 evrur til að taka þátt en nú eru það aðeins 25.000 evrur til að kaupa ríkiskuldabréf en 10.000 evrur til annarrar fjárfestingar.
• Seðlabankinn hefur tekið upp eyðublöð vegna undanþáguumsókna.
• Seðlabankinn veitir nú betri upplýsingar og leiðbeiningar. 

Sumum kann að finnast þetta lítið og ómerkilegt... en þá verð ég að spyrja á móti hvers vegna þetta þurfti svona mikil átök?  Hvers vegna var ekki hægt að gera þetta með þingmönnum í staðinn fyrir á móti þeim?

 

Hvers vegna eru þingmenn á móti ofangreindu? 

 

Einn þingmaður sagði mér að hann væri á móti því að gera höftin "þægileg" því þá myndi fólk hætta að berjast fyrir afnámi þeirra.  Á móti spurði ég hann hvers vegna hann gerði ekki höftin jafn óþægileg fyrri tekju- og eignaháa aðila í staðinn fyrir að ráðast á litla manninn.  Þingmaður flokks sem kennir sig við jöfnuð og félagshyggju svaraði engu en andstæðing var hann búinn að finna sér.

20 ára tvist Frosta og Framsóknarflokksins

Ef það eiga ekki að vera nein þensluhvetjandi áhrif af þessari skuldaleiðréttingu þá aukast ekki tekjur ríkissjóðs en á sama tíma vilja Framsóknarmenn að ríkissjóður ábyrgist 200 milljarða gagnvart lánastofnunum.

1) Ef lánastofnanir fá enga vexti af þessu láni sem þær veita ríkissjóði þá eru þær að gefa 100 milljarða króna afslátt. Ríkið ábyrgist Íbúðalánasjóð og greiðir það sem upp á vantar hjá lífeyrissjóðunum þannig að þetta mun aldrei skila sér nema að hluta í ríkissjóð.

2) Ef lánastofnanir fara fram á vexti t.d. 7% vexti þá mun þetta lán kosta ríkissjóð 147 milljarða króna í auknum vaxtakostnaði á næstu 20 árum.

3) Ef lánastofnanirnar vilja 4% vexti auk verðtryggingar þá mun þetta kosta ríkissjóð rúma 200 milljarða í auknum útgjöldum á næstu 20 árum.

Hafið það í huga á meðan þið spáið í þessum tölum að tekjur ríkissjóðs munu ekki aukast vegna þess að það verður engin þensla og þar af leiðandi engin tekjuaukning.

Það er því nokkuð ljóst að það eru skattgreiðendur sem á endanum borga brúsann og að ríkissjóður mun hækka skatta sem nemur áhrifum skuldaleiðréttingarinnar þar af leiðandi verða engin þensluáhrif. Ávinningur almennings verður því enginn þrátt fyrir þessar miklu hreyfingar á fjármagni í kerfinu.

Hvað verður um hagnað ríkisins vegna samninga við kröfuhafa? Þær krónur eru fastar á bak við gjaldeyrishöft. Ef þær krónur verða settar í umferð, alveg sama hversu langan tíma það hefur, þá mun það auka verðbólgu. Til að draga úr verðbólgu hækkar Seðlabankinn vexti til að draga úr útlánum og krónum í umferð. Það er því alveg sama hvernig "hagnaðurinn" verður settur út í veltuna að Seðlabankinn mun alltaf soga hann aftur úr umferð og draga þar með úr þensluáhrifunum.

Best væri ef Seðlabankinn myndi einfaldlega taka þennan hagnað og þær krónur sem hann kaupir af þrotabúunum úr umferð.

Meint snilld marslaganna

Björn Valur Gíslason reynir enn og aftur að gera sig að hetju vegna marslaganna svokölluðu, en það voru breytingar á lögum um gjaldeyrismál þar sem undanþágur sem veittar höfðu verið voru afnumdar.

Ég skrifaði þessa athugasemd við færsluna hans:

 

Björn Valur, þetta fer að verða svolítið hallærislegt að reyna að gera marslögin að einhverri snilld.  Þau voru þvert á móti fyrst og fremst til að lagfæra ykkar eigin klaufamistök og vanrækslu.

Sumarið 2011 þá var lagt frumvarp um lögfestingu gjaldeyrishafta með þeim undanþágum sem voru í reglum Seðlabankans, en að auki voru veittar nokkrar nýjar.  Í frumvarpinu þá var lagt til að lögfest væri að þrotabúin væru undanþegin gjaldeyrishöftunum.  Árni Páll Árnason lagði það til, Helgi Hjörvar og nefndarmenn úr röðum stjórnarþingmanna sáu ekkert athugavert við það og þú ásamt meirihluta greiddir atkvæði með því að veita þrotabúunum undanþágu.

http://www.althingi.is/dba-bin/atkvgr.pl?nnafnak=45323

"Lögaðili, sem Fjármálaeftirlitið hefur tekið við yfirráðum yfir með því að skipa honum skilanefnd eða bráðabirgðastjórn, og lögaðili, sem héraðsdómari hefur skipað slitastjórn samkvæmt lögum nr. 161/2002, eru undanþegnir 2. mgr. 13. gr. b, 13. gr. e, 1. mgr. 13. gr. f, 13. gr. g, 13. gr. h og 13. gr. l."

Með veitingu undanþágunnar greiddi meðal annars Björn Valur Gíslason.

Í mars 2012 þegar stefndi í óefni þá kom Alþingi saman í flýti til að afnema þessa undanþágu sem þú greiddir atkvæði þitt!

Vissir þú ekki hvaða undanþágur þú varst að samþykkja árið 2011 og höfðu verið í gildi fram að þeim tíma?

Einnig töluðu Árni Páll Árnason og Helgi Hjörvar um svikamillur og glufur í gjaldeyrishöftunum.

Árni Páll: http://www.visir.is/stiflugardar-a-floti---um-gagnslitil-og-storskadleg-gjaldeyrishoft/article/2012704109953

"Fyrir einn kerfislægan leka af þessu tagi var lokað með lagabreytingum fyrir nokkrum vikum, þegar stöðvuð var svikamylla með stutt íbúðabréf, sem nýtt höfðu verið til að koma milljörðum króna út fyrir höft."

Helgi Hjörvar: http://www.althingi.is/altext/raeda/140/rad20120312T175303.html

"..bregðast við  ákveðnum leka.."
"..smugum á þeim og heimilt hefur verið að flytja afborganir af skuldabréfum ásamt með vaxtatekjum úr landi."
"Hætta er á því að ef löggjafinn bregst ekki við og þéttir fyrir þessa glufu."

Það sem Árni Páll og Helgi Hjörvar kalla glufur, svikamyllu og leka var undanþága sem Árni Páll sjálfur lagði til að yrði veitt og sem Helgi Hjörvar ásamt meirihluta stjórnarþingmanna í efnahags- og viðskiptanefnd sáu ekkert athugavert við.

Í frumvarpinu segir:
"Fjármagnshreyfingar á milli landa vegna greiðslu á vöxtum, verðbótum, arði og samningsbundnum afborgunum eru undanþegnar reglum þessum"

Glufan, svikamyllan og lekinn eru undanþágan vegna verðbóta og afborgana.

Með þessari glufu og svikamyllu greiddi meðal annars Björn Valur Gíslason atkvæði sitt.

http://www.althingi.is/dba-bin/atkvgr.pl?nnafnak=45323

Í mars 2012 var þessari undanþágu breytt:http://www.althingi.is/altext/stjt/2012.017.html

"Þrátt fyrir 1. mgr. skulu afborganir og verðbætur af höfuðstól skuldabréfa ekki undanþegnar bannákvæði 2. og 3. mgr. 13. gr. c."

Gegn veitingu þessara undanþága greiddi Framsóknarflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn atkvæði sitt, þar með eru þeir ekkert skuldbundnir við að skera ykkur úr snörunni.

Björn Valur, hættið nú að bulla um marslögin.

Hvenær eru lög brotin og hvenær er það refsivert?

Samkvæmt lögum um gjaldeyrismál(gjaldeyrishöftunum) þá þarf einstaklingur sem finnur 1 evrucent á götunni(hvort sem það er hér á landi eða erlendis) að skila henni í innlendan viðskiptabanka innan 3ja vikna.  Geri hann það ekki þá er það lögbrot.  Ok.  Mörgum þarf að finnast þetta kjánalegt en segjum að upphæðin sé 1 evra, þyrfti þá að skila henni í banka?  Ok.. kannski eru það enn of lág mörk, en getur fólk sagt hvenær upphæðin er orðin það há að það ætti að skila henni í banka?  Væru það 10 evrur? 20 evrur? 100 evrur eða 1000 evrur?

Segir það okkur ekki svolítið um lögin að það þurfi að nota tilfinningar, huglægt mat og smekk við að túlka þau?

Fólk hefur farið í boðsferðir til Brussel í boði ESB til að kynna sér Sambandið.  ESB hefur greitt dagpeninga, oftast í seðlum, til boðsgesta.  Lögin segja að þennan pening megi ekki nota í ferðinni heldur þurfi að skila honum í innlenda bankastofnun innan 3ja vikna.  Í þessum tilvikum er um að ræða ca 120-240 evrur, ef til vill meira.

Hér er um skýrt lögbrot að ræða.

Á að refsa fólki fyrir brotið?

Hvað gerir brot Samherja verri?

Er það tilfinningin sem segir það?

Í öllum venjulegum frjálslyndum lýðræðisríkjum væru skýr skil á milli þess sem er löglegt og þess sem er ólöglegt en einhvern veginn hafa þingmenn engan áhuga á því.  Líklega vegna þess að tækifæri til geðþóttaákvarðana eru miklu meira eftir því sem gráa svæðið er stærra.

Segja málið byggt á rangfærslum

Eignir þrotabúa og lækkun skulda

Mikið er nú rætt um að nota eignir þrotabúa hinna föllnu banka til að lækka skuldir almennings.

Ég hef ekki séð nákvæma útfærslu á þessari leið og þá sérstaklega hvernig á að taka á neikvæðum  afleiðingum hennar sem, meðal annars, er mikil þensla sem getur leitt af sér mikla verðbólgu og gengisfall.  Ef það verður ekki tekið á afleiðingunum þá munu skuldarar enda í sömu stöðu og fyrir
skuldalækkunina.  Þess vegna er mikilvægt að skoða málið frá upphafi til enda.

Friðrik Már Baldursson hefur skoðað þetta svolítið og bent bæði á tækifæri og hættur.  Hann hefur hins vegar ekki verið að boða þessa leið og því fer hann ekki í nákvæmar útfærslur.

Frosti Sigurjónsson var Í bítinu á Bylgjunni í morgun þar sem hann útskýrði hvernig hann sæi þetta gerast.  Hann segir að vogunarsjóðir hafi keypt skuldir bankanna með miklum afslætti, að verðmæti þeirra hafi síðan hækkað mikið og að sjóðirnir hafi alltaf búist við því að þurfa að semja við stjórnvöld til að koma eignunum út.  Að lokum segir hann að ef vogunarsjóðirnir sýni ekki samningsvilja að þá eigi ríkið að leggja á 2% eignaskatt á þrotabúin sem myndi skila 50 milljörðum á ári og að þá peninga
eigi að nota til að lækka skuldir. 

Samningsstaða stjórnvalda

Sagt er að með lögum sem sett voru í mars 2012 að þá hafi samningsstaða Íslands gagnvart kröfuhöfunum styrkst.  Ég sé því miður ekki hvernig það á að vera. Nú ganga kröfurnar kaupum og sölum á erlendum mörkuðum og á milli vogunarsjóða og því geta kröfuhafar breytt kröfum sínum í þrotabúið í gjaldeyri með því einfaldlega að selja kröfurnar þeim sem hafa áhuga á að kaupa þær.  Þannig geta sjóðirnir breytt kröfunum í evrur, dollara eða hvaða erlendu mynt sem er.  Ef eignir þrotabúanna aukast þá eykst verðmæta krafnanna og verðmæti í erlendri mynt líka.  Þannig komast peningarnir auðveldlega "úr landi" þó svo að engir peningar hafi verið fluttir úr landi.

Það sem gæti styrkt samningsstöðu stjórnvalda væri eignaskattur á þrotabúin.

Gjaldeyrishöft og afnám þeirra

Hafa verður í huga að í landinu eru gjaldeyrishöft til þess að draga úr neikvæðum þrýstingi á krónuna.  Væru gjaldeyrishöftin afnumin halda svartsýnustu menn því fram að krónan muni lækka gríðarlega og erlend skuldabyrði sliga landið á meðan bjartsýnustu menn segja að krónan muni eitthvað síga en síðan styrkjast aftur og verða sterkari.  Líklega er sannleikurinn einhvers staðar þarna á milli.

Það er nauðsynlegt að taka tillit til þess að ef kröfur erlendra aðila á föllnu bankanna í íslenskum krónum nema 432 milljörðum króna(2,8 milljarðar evra) að þá munu þær lækka ef krónan fellur við útstreymi þeirra.  Ef krónan fellur t.d. úr 155 krónum fyrir hverja evru í 210 krónur þá munu ekki 2,8 milljarðar evra hverfa úr landi heldur 2 milljarðar evra.  Þannig munu erlendar skuldir lækka um 800 milljónir evra(ca 27%).  Gengisfall er því ekki neikvætt á meðan skuldir streyma  úr landi.  Í þessu tilfelli þá hagnast þeir aðilar sem koma með gjaldeyri til landsins og skipta honum í íslenskar krónur.  Miðað við mögulegan ávinning þá er hægt að búast við töluverðu innstreymi gjaldeyris við afnám hafta.

Samningar við kröfuhafa og skuldalækkun

Miðað við að kröfur í íslenskum krónum eru 432 milljarðar þá get ég ekki séð að afsláttur vegna samninga við kröfuhafa snúist um hærri upphæð.  Ég miða við að kröfuhafar gefi 50% afslátt af kröfum sínum í samningum við stjórnvöld og fái 1,4 milljarð evra fyrir kröfur sínar.

Það sem gerast á við skuldalækkun er að skuldir einstaklinga munu lækka og aukin velta
mun leiða af sér aukinn hagvöxt.

Sviðsmynd 1 - Skuldalækkun

Skoðum nánar hvað mun gerast:

• Kröfuhafar veita afslátt af kröfum sínum og Seðlabankinn hagnast um 200 milljarða króna.
• Seðlabankinn á nú 432 milljarða sem hann hefur keypt fyrir 1,4 milljarð evra.
• Seðlabankinn notar hagnaðinn til að lækka skuldir einstaklinga og heimila.
• Bankar fá aukið lausafé sem hægt er að lána út en aðrir fá aukið ráðstöfunarfé.
• Bankar lána út hið nýja fé og einstaklingar nýta sér aukið ráðstöfunarfé í neyslu.
• Velta í landinu eykst og það lítur út fyrir að nýtt góðæri sé hafið.
• Fjárfestingar aukast og bjartsýni er mikil.

Nú sígur á ógæfuhliðina:

• Aukin velta og neysla eykur eftirspurn eftir gjaldeyri og því lækkar krónan og innfluttar
  vörur verða dýrari í verði.
• Verðbólga eykst og ráðstöfunarfé einstaklinga rýrnar að raunvirði.
• Seðlabankinn hækkar
  vexti til að draga úr verðbólgunni og ný útlán dragast saman.
• Hærri vextir gera
  fjárfestingar óarðbærar, fyrirtæki verða gjaldþrota og fjárfestingar sem ráðist
  hefur verið í eru ekki kláraðar. 
  Atvinnuleysi eykst.

Að lokum er hagkerfið búið að fara í gegnum heila lánabólu með öllum þeim neikvæðu afleiðingum sem hún hefur, meðal annars, verðbólga, eignaupptaka, eignatilfærsla og aukin erlend skuldsetning.

Hvernig getur þetta gerst?  Svarið er einfalt.  Kröfur í þrotabúin eru rækilega festar á bak
við gjaldeyrishöft.  Þegar Seðlabankinn notar hagnaðinn af samningum við kröfuhafana þá til að lækka skuldir þá eru peningarnir ekki lengur festir bak við höft heldur hellast út í eftirspurn eftir gjaldeyri og neyslu.  Skuldalækkun með þessum hætti hefur því sömu áhrif og afnám gjaldeyrishafta.

Seðlabankinn getur aukið bindiskyldu og hækkað vexti í upphafi en þá mun það vera gert til
þess að draga úr útlánum og eftirspurn. Ef skuldalækkunin á ekki að hafa áhrif þá munu þeir sem fá skuldalækkun fá hafa aukið fé til ráðstöfunar en þeir sem fá ekkert munu hafa minna.  Nettó áhrifin væru því engin önnur en þau að gríðarleg eignatilfærsla mun hafa átt sér stað til þeirra sem fá skuldalækkun frá þeim sem fá litla eða enga skuldalækkun.

Sviðsmynd 2 - Seðlabankinn tekur krónurnar úr umferð

Skoðum nánar hvað gerist ef Seðlabankinn tekur krónurnar úr umferð.

• Kröfuhafar veita afslátt af kröfum sínum og Seðlabankinn hagnast um 200 milljarða króna.
• Seðlabankinn á nú 432 milljarða króna sem hann hefur keypt fyrir 1,4 milljarð evra.
• Seðlabankinn ákveður að setja peningana ekki aftur í umferð.
• Áhrifin eru minni snjóhengja, lægri erlendar skuldir og möguleiki á afnámi
  hafta sem skilar sér í auknum fjárfestingum og hagvexti.

Hvor leiðin er betri?  Leið 2

Hvor leiðin er betri?  Er betra að útdeila peningum og afnema höft með verðbólguleið(Leið 1) eða að fara leið sem flýtir fyrir afnámi hafta án verðbólgu sem skilar sér í sjálfbærri fjárfestingu og
hagvexti(Leið 2)?  Ég held að flestir séu sammála því að betra sé að fara leið 2 þó hún taki lengri tíma.  Leið 2 skilar sér einnig í lægri skuldum því að þegar tekjur aukast þá lækka skuldir hlutfallslega, hærri tekjur ríkissjóðs munu einnig auka svigrúm stjórnvalda til að mæta þeim sem eru í slæmum málum
með auknum bótum eða annarri aðstoð.

Eigum við ekki að taka skynsemina á þetta?

Stolnar fjaðrir Björns Vals

Björn Valur Gíslason segir marslögin frá 2012 vera mikilvægustu lagasetningu frá hruni.

Flestir ættu að vita að lagasetningin hafði stuttan fyrirvara og sýndu fyrst og fremst mistök meirihluta Alþingis sem lögfesti undanþágu til þrotabúa föllnu bankanna haustið 2011.  Þetta var því undanhald meirihluta Alþingis frekar en eitthvað meistarabragð.

Ég skrifaði eftirfarandi athugasemd við færslu Björns Vals:

Björn Valur, þetta er því miður ekki rétt hjá þér.

 Þegar gjaldeyrishöftin voru fest í lög haustið 2011 að frumkvæði Árna Páls Árnasonar, þáverandi efnahags- og viðskiptaráðherra, þá greiddi meirihluti Alþingis með því að veita þrotabúum föllnu bankanna undanþágu frá þeim.

Alþingi veitti þessar undanþágur án þess að áhrif þeirra á stöðugleika á gengis- og peningamál hefðu verið könnuð og sýnir það gífurlegt kæruleysi af hálfu meirihluta Alþingis og þeirra þingmanna sem þær samþykktu.

Þann 11. júní 2011 samþykkti Alþingi(að þér meðtöldum) að framlengja heimild Seðlabankans til að setja reglur um gjaldeyrismál(gjaldeyrishöft(http://www.althingi.is/dba-bin/atkvgr.pl?nnafnak=45007)) þar sem stóð meðal annars:

„Efnahags- og skattanefnd mun áður en nefndafundir og þingfundir hefjast í september óska eftir lagalegri og hagfræðilegri... úttekt á frumvarpi ráðherra og einstökum greinum þess.“( http://www.althingi.is/altext/139/s/1750.html)

Þetta var augljóslega ekki gert og gríðarlegt kæruleysi og vanræksla að sjá ekki til þess að gerð væri hagfræðileg úttekt.

Síðar þegar kom í ljós að þessar undanþágur ásamt öðrum sem veittar voru ógnuðu stöðugleika í gengis- og peningamálum þá kom Alþingi saman í flýti eftir lokun markaða og felldi úr gildi eða breytti undanþágunum.

Sem dæmi um það hversu lítið þingmenn og ráðherrar vita um lögin sem sett voru haustið 2011 og síðan þegar þeim var breytt í mars 2012:

http://ludvikjuliusson.blog.is/blog/ludvikjuliusson/entry/1277478/
http://ludvikjuliusson.blog.is/blog/ludvikjuliusson/entry/1258992/

Þeir sem greiddu atkvæði með því að veita þrotabúunum undanþágu haustið 2011 voru(http://www.althingi.is/dba-bin/atkvgr.pl?nnafnak=45323):

Atli Gíslason, Álfheiður Ingadóttir, Árni Páll Árnason, Árni Þór Sigurðsson, Ásta R. Jóhannesdóttir, Birgitta Jónsdóttir, Björgvin G. Sigurðsson, Björn Valur Gíslason, Davíð Stefánsson, Guðbjartur Hannesson, Guðfríður Lilja Grétarsdóttir, Halldóra Lóa Þorvaldsdóttir, Helgi Hjörvar, Jóhanna Sigurðardóttir, Jón Bjarnason, Jónína Rós Guðmundsdóttir, Kristján L. Möller, Lilja Mósesdóttir, Lúðvík Geirsson, Magnús Orri Schram, Mörður Árnason, Ólína Þorvarðardóttir, Róbert Marshall, Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, Skúli Helgason, Steingrímur J. Sigfússon, Þór Saari, Þráinn Bertelsson, Þuríður Backman, Ögmundur Jónasson

Þeir sem greiddu atkvæði gegn voru:

Ásbjörn Óttarsson, Birgir Ármannsson, Birkir Jón Jónsson, Bjarni Benediktsson, Gunnar Bragi Sveinsson, Ólöf Nordal, Pétur H. Blöndal, Ragnheiður E. Árnadóttir, Ragnheiður Ríkharðsdóttir, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Tryggvi Þór Herbertsson, Unnur Brá Konráðsdóttir, Þorgerður K. Gunnarsdóttir

Þú mátt alveg reyna að endursemja söguna en atkvæðagreiðslur á Alþingi segja allt sem segja þarf.

Eigur kröfuhafa í bönkunum og samningsstaða Íslands

Það er nauðsynlegt að halda því til haga að í mars 2012 var verið að afnema undanþágur sem Alþingi hafði veitt. Það var ekki verið að bregðast við öðru en því að Alþingi og stjórnvöld gerðu alverleg mistök þegar þau veittu rýmri undanþágur og ívilnanir við lögfestingu gjaldeyrishaftanna(haustið 2011) en ráðlagt var og að aðgerðir Alþingis á þeim tíma ógnuðu stöðugleika í gengis- og peningamálum. Þar af leiðandi var þetta ekki "snilldarbragð" heldur leiðrétting á klaufalegum mistökum.

Framsóknarmenn og Sjálfstæðismenn greiddu atkvæði gegn lögfestingu þessara undanþága:
http://www.althingi.is/dba-bin/atkvgr.pl?nnafnak=45323

Einnig verður fólk að átta sig á því að kröfuhafar í þrotabúin geta nú verið mjög rólegir og óhræddir með eigur sínar hér á landi eftir að gjaldeyrishöftin voru fest í sessi. Þeir þurfa ekki að óttast að eigur ...þeirra rýrni vegna gengisfalls sem gæti fylgt afnámi hafta og þeir geta breytt eigum sínum með einföldum hætti í evrur eða Bandaríkjadali með því einfaldlega að selja kröfurnar sínar á mörkuðum erlendis þar sem þær ganga kaupum og sölum.

http://www.vb.is/frettir/71952/

Það ber einnig að hafa það í huga að fáist 2-300 milljarða króna hagnaður af því að kaupa innlendar eigur kröfuhafa að þá er ekki sjálfsagt að hann renni til landsmanna. Þessir peningar eru í dag rækilega festir á bak við gjaldeyrishöft í viðleitni til að koma í veg fyrir fall krónunnar og gjaldþrot fjölskyldna. Ef þessir peningar eru leystir úr höftum og þeim komið í umferð þá er voðinn vís og mjög líklegt að krónan falli, verðbólgan æði af stað og vextir hækki. Er annað verðbólgutímabil, með eignaupptöku og tilfærslu, svona spennandi?

Innflutningur vinnuafls, kjúklingar og fleira

Getur einhver sagt mér hver sé munurinn á að borga erlendu vinnuafli við að framleiða kjúkling á Íslandi eða borga erlendu vinnuafli við að framleiða kjúkling í Danmörku?  Það skiptir engu máli.  Það sem skiptir mestu máli er að fjármagn og vinnuafl sé nýtt með þeim hætti að hvort tveggja skapi aukin lífsgæði.

Í ljósi þessarar umræðu langar mig að endurbirta grein sem ég skrifaði og birti þann 13. nóvember 2004 um erlent vinnuafl á Íslandi.

 

Erlent vinnuafl - 13. nóv 2004

Ég heyrði nýlega í fréttum að stór meirihluti Íslendinga væri andvígur því að auka hlut erlends vinnuafls á íslenskum vinnumarkaði. Ef málið væri svona einfalt, þá ætti þetta ekki að koma á óvart. Vinnumarkaðurinn er hins vegar ekki svona einfaldur og margir þættir sem spila inn í eins og innflutningur, útflutningur, hagkvæmni og fjármagnsstreymi. Ég vona að með þessari grein varpi ég ljósi á málefni erlends vinnuafls á Íslandi.

Vinnuafl

Heildarframboð vinnuafls er heildarmagn þess tíma sem vinnuhæft fólk vill vinna. Það er ekki hægt að geyma vinnu og því er ónotað vinnuafl glatað til frambúðar. Vinnuafl getur einnig verið ónotað vegna skorts á eftirspurn eða af öðrum ástæðum og kallast það atvinnuleysi. Það er ekki hægt að útrýma atvinnuleysi því fólk er stöðugt að koma inn á vinnumarkaðinn, skipta um vinnu, hætta, er sagt upp og svo framvegis.

Veljum daglega

Það er ekki einungis ríkisvaldið sem ákveður hversu mikið erlent vinnuafl er notað á Íslandi. Íslenskir neytendur velja daglega. Þegar keyptar eru innfluttar vörur eða vörur framleiddar úr innfluttu hráefni þá er verið að velja erlent vinnuafl! Þetta á sérstaklega við þegar hægt er að velja á milli innlendrar og erlendrar framleiðslu. Daglega keyra Íslendingar um á bifreiðum sem framleiddar eru erlendis en eru ekki framleiddar á Íslandi. Ástæðan er sú að ekki borgar sig að framleiða bifreiðar á Íslandi, í staðinn greiðum við erlendu vinnuafli fyrir að framleiða bíla fyrir okkur erlendis. Íslendingar sem myndu vilja starfa við framleiðslu bifreiða á Íslandi fá á meðan ekki vinnu við sitt hæfi. Utanlandsferðir eru dæmi um innflutning á erlendu vinnuafli því ferðamenn eru að ráða til sín starfsfólk erlendra hótela. Þetta er spurning um að velja og hafna, velja það sem er best og ódýrast en hafna því sem er dýrt og lakara að gæðum óháð því hvar það er framleitt eða hver framleiðir það.

Sérhæfing, gæði og hagkvæmni

Vegna smæðar landsins þá stenst Ísland ekki samkeppni við erlent vinnuafl á mörgum sviðum. Þetta á td. við um framleiðslu bifreiða og flugvéla. Á þessum sviðum hefur erlent vinnuafl sérhæft sig og náð hagkvæmni sem nýtist okkur því í staðinn getum við flutt inn ódýrari vörur. Þegar framleiðni eykst á innfluttum vörum og verð þeirra lækkar þá eykst kaupmáttur Íslendinga. Íslensk sjávarútvegsfyrirtæki hafa sérhæft sig í framleiðslu á sjávarafurðum og hafa mörg þeirra notfært sér erlendan starfskraft til þess að viðhalda þessum yfirburðum íslenskra fyrirtækja í erlendri samkeppni.

Erlent vinnuafl á Íslandi

Saga erlends vinnuafls á Íslandi er ekki mjög löng en útlendingar fóru að koma til landsins í kjölfar mikillar eftirspurnar eftir vinnuafli sem innlent vinnuafl gat ekki fullnægt. Eftirspurn eftir vinnuafli var meiri en framboð og atvinnuleysi var innan við eitt prósent. Erlent vinnuafl hjálpaði því Íslendingum þegar á reyndi á miklum hagvaxtarárum. Erlent vinnuafl bjó til virðisauka og velferð sem annars hefði ekki orðið til og væri ekki til staðar í dag. Ef erlent vinnuafl hefði ekki séð sér hag í því að koma til landsins þá væru Íslendingar ekki eins vel staddir og velferð minni. Það sem einkennir erlent vinnuafl og er þeirra helsti kostur er að það er hingað komið til þess að vinna.

Samdráttarskeið

Sveiflur einkenna öll efnahagskerfi, bæði stórar og smáar. Orsakirnar geta verið margvíslegar og flestar þeirra eru þess eðlis að ekki er hægt að sjá þær fyrir eða koma í veg fyrir þær. Samdráttartímabil eru erfið fyrirtækjum, eftirspurn eftir framleiðslu þeirra minnkar, hagnaður minnkar eða hverfur, segja þarf upp fólki og sum fyrirtæki hætta rekstri. Margir halda þó áfram og leggja á sig ýmsar fórnir til að halda áfram rekstri í þeirri trú að bjartari tímar séu framundan. Á samdráttartímum heyrast mikið þær raddir að vísa eigi erlendu vinnuafli úr landi og setja Íslendinga í störfin í staðinn. Það er að mörgu að huga þegar nýtt starfsfólk er ráðið. Nýtt starfsfólki þarf að þjálfa og það þarf tíma til að ná tökum á hinu nýja starfi, ná hraða og verða skilvirkt í stafi sínu. Á sama tíma og stjórnendur fyrirtækjanna ættu að nota tíma sinn til að glíma við vanda vegna efnahagssveiflna, þá þyrftu þeir í staðinn að þjálfa nýtt starfsfólk, kljást við minni afköst, minni skilvirkni og minni hagnað(eða meira tap). Verri samkeppnisstaða íslenskra fyrirtækja á alþjóðamarkaði vegna hærri kostnaðar og minni framleiðni myndi gera kreppur dýpri og lengri og draga úr velferð á Íslandi. Hæft, skilvirkt erlent vinnuafl sem hingað kom þegar skortur var á íslensku vinnuafli gerir íslensku efnahagslífi meira gagn með því að vera hér á landi í efnahagskreppum.

Fjármagnsstreymi

Íslenska krónan er eftirsótt. Því er oft haldið fram að það eigi ekki að 'flytja inn' erlent vinnuafl því það noti ekki launin sín til neyslu á Íslandi. Það er rétt að fólkið notar ekki öll launin sín til neyslu á Íslandi, en það gera Íslendingar sjálfir ekki heldur. Íslenska krónan hefur skiptigildi, henni er hægt að skipta í vissum hlutföllum, gengi, og fá í staðinn erlendan gjaldeyri. Sú staðreynd að auðvelt er að fá erlendan gjaldeyri sýnir að eftirspurn er eftir íslenskri krónu. Á Íslandi er einungis hægt að nota íslensku krónuna. Af því er hægt að álykta að þeir sem eru tilbúnir að skipta launum útlendinga í íslenskar krónur og afhenda þeim erlendan gjaldeyri í staðinn ætli sjálfir að nota þær á Íslandi, hvort sem það er til kaupa á íslenskum vörum eða fjárfestinga sem bæði skapa veltu og störf á Íslandi. Íslensk fyrirtæki sem eru samkeppnishæf á alþjóðamarkaði styrkja því stöðu sína. Fjármagnsflutningur úr landi er því ekki neikvæður því það skilar sér allt aftur.

Vernd og samkeppni

Það er skiljanlegt að Íslendingar vilji vernda það sem íslenskt er. Það er hins vegar rangt að gera það með því að loka landinu eða hindra aðgang útlendinga til landsins. Til þess að Íslendingar geti haldið stöðu sinni í heiminum og jafnvel styrkt hana þá þurfum við að sigra í samkeppni við aðrar þjóðir og það gerum við ekki með því að loka okkur af. Sigurinn fæst með samskiptum við erlendar þjóðir því öðru vísi getum við ekki lært af þeim, bætt okkur og verið stöðugt í leit að nýjungum og tækifærum fyrir íslenskar vörur og hugvit.

Niðurstaða

Erlent vinnuafl hefur haft góð áhrif á Íslandi og aukið velmegun Íslendinga og á miklar þakkir skildar. Erlent vinnuafl eykur fjölbreytni íslenskra starfa og styrk íslensks efnahagslífs sem er undirstaða velferðar á Íslandi.

Um þúsund störf í kjúklingaframleiðslu