Fęrsluflokkur: Višskipti og fjįrmįl

Feršažjónustan

Žaš eru mjög góšar fréttar fyrir okkur landsmenn aš tekjur okkar af feršažjónustu séu aš aukast og aš fólk vilji njóta frķtķmans į Ķslandi.

Ef viš hefšum ekki žessar tekjur og žau störf sem žeim fylgir žį vęrum viš ķ slęmum mįlum. Vöxtur feršažjónustunnar var ekki fyrirsjįanlegur og žvķ mį segja aš žetta sé hvalreki fyrir okkur sem bśum ķ žessu landi. Žetta er lķka eina atvinnugreinin sem gat vaxiš jafn hratt į jafn skömmum tķma meš jafn lķtilli fjįrfestingu, aršsemin fyrir žjóšina er žvķ mikil.

Varšandi umręšuna um lįglaunastörf vil ég benda į aš aukin žekking, meiri menntun starfsmanna įsamt fjįrfestingu ķ nżjum hótelum og betri tękjum eykur framleišni vinnuaflsins og hękkar launin lķka(reyndar allt sem eykur virši mannaušsins ķ atvinnugreininni). Ef viš viljum hękka laun žį į aš hętta aš tala žessa atvinnugrein nišur en ķ stašinn leggja įherslu į žaš sem skiptir mįli ķ įframhaldandi uppbyggingu og śrbótum.

Feršažjónustan er atvinnugrein sem er heldur betur komin til aš vera.


mbl.is Feršažjónustan stęrst og fer stękkandi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Skortur er ekki af hinu illa

Aš žaš séu rök meš fleiri nżbyggingum aš sala nś sé svipuš og ķ október 2008 žegar allt hrundi er svolķtiš langsótt.

Hér hefur veriš offramboš į hśsnęši og fasteignaverš falliš.

Viš veršum aš lęra aš skortur er ekki slęmur!  Hśsnęši mį skorta.  Reyndar er alltaf skortur, žaš veršur aldrei hęgt aš koma ķ veg fyrir skort af hvaša tagi sem hann kann aš vera.  Allar tilraunir til žess rugla markašskraftinn og žį veršmętasköpun sem hann skilar og afleišingin veršur ķ raun meiri skortur.  Žetta hefši mašur haldiš aš nśverandi kreppa hefši kennt okkur.

Skortur kennir okkur einnig aš nżta betur žaš sem viš eigum og aš rįšstafa fjįrmagni į skynsamari hįtt.

Eru ekki allir sammįla aš nota skynsemina ķ žetta skipti?


mbl.is Kallar į nżbyggingar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Frjįls verslun, 2. tbl. 2010: Efnahagslķfiš ķ fjötra!

Ég var aš lesa Frjįlsa verslun ķ dag, bęši leišarann og svo greinina "Efnahagslķfiš: ķ fjötrum".

Ég fékk hroll viš lesturinn.

Ég hef ekki gert annaš sķšustu mįnuši en aš gagnrżna peningastefnu Sešlabankans og žį sérstaklega gjaldeyrishöftin.  Ekki bjóst ég viš žvķ aš ég myndi verja stefnu Sešlabankans og Mį Gušmundsson Sešlabankastjóra en ég get ekki annaš ķ žetta skipti.

Leišarahöfundur, Jón G Hauksson, leggur til aš:

  1. Stżrivextir verši lękkašir ķ 1%
  2. Gjaldeyrishöftin verši ekki afnumin.
  3. Peningarnir ķ bönkunum verši lįtnir fara aš vinna.  Žaš eru 1.700 milljónir į innistęšureikningum ķ bönkunum.

Jón eyšir ekki tķma ķ aš skoša afleišingarnar en žęr eru allt ašrar en žęr sem hann bżst viš.

Hverjar eru afleišingarnar:

  1. Afleišingarnar viš aš lękka stżrivexti eru aš vextir lękka ķ fyrstu en bara svo lengi sem Sešlabankinn er tilbśinn aš lįna į žessum vöxtum.  Sé Sešlabankinn tilbśinn aš lįna į žessum vöxtum žį skiptir ekki mįli hvort innistęšurnar ķ bönkunum fari śt ķ hagkerfiš eša ekki, afleišingarnar eru žęr sömu.
  2. Ef gjaldeyrishöftin eru ekki afnumin žį veršur sóun meiri, tap hagkerfisins meira og velferšin minnkar óumflżjanlega.  Hvernig į aš vera hęgt aš endurreisa landiš ef krónan er rangt skrįš og ef ekki er hęgt aš greina į milli aršbęrra og óaršbęrra verkefna?  Höftin fęla fjįrfesta frį landinu og krónur safnast fyrir į bankareikningum og bķša žess aš höftin verši afnumin.
  3. Óumdeilanlegt er aš ef fleiri krónur fara aš keppast um žann takmarkaša gjaldeyri sem er ķ boši žį fellur krónan!  Sešlabankinn getur ekki endalaust keypt krónur(selt gjaldeyri) til aš verja krónuna.  Afleišingar žess aš 'lįta peningana ķ bönkunum fara aš vinna' er žvķ hrun krónunnar, veršbólga og enn meiri sóun.  Menn gleyma žvķ oft aš veršbólga er eyšandi afl.

Hvar endum viš mišaš viš tillögur Jóns?

  1. Vextir verša hęrri!  Fyrst og fremst vegna žess aš veršbólga hękkar markašsvexti.  Vaxtalękkunin sem įtti aš lękka vexti hefur žvķ žveröfug įhrif!
  2. Peningarnir sem eru į bankareikningum fara ekki aš vinna vegna žess aš žeir bķša žess aš höftin verša afnumin.
  3. Krónan lękkar og veršbólgan eykst.
  4. Sóun veršur meiri ķ hagkerfinu og velferš minnkar.

Hiš eina jįkvęša sem ég sé ķ tillögum Jóns er aš hann er ķ raun aš kalla eftir lękkun krónunnar en viš žaš lagast samkeppnisstaša Ķslands. 

Hins vegar er miklu betra aš afnema gjaldeyrishöftin til aš nį žeim tilgangi enda yrši krónan žį rétt skrįš, veršbólgan kęmi einu sinni(ķ staš tvisvar, fyrst viš lękkun stżrivaxta og svo aftur viš afnįm haftanna) og erlendir fjįrfestar žyršu aš fjįrfesta įn ótta viš aš fjįrmagn žeirra yrši lęst inni.

Jón G Hauksson er ķ raun aš kalla eftir žvķ aš hagkerfiš verši sett ķ fjötra!

Žaš getur ekki veriš aš žaš verši til žess aš glęša verslun, auka veršmętasköpun og efla atvinnulķfiš.


mbl.is Fjįrfestar hafa įhyggjur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Breytingar į peningamagni sem orsök kreppunnar

Aron Ingi Ólason skrifaši athugasemd viš blogg hjį mér og minnti mig į skżrslu sem KB banki gaf śt įriš 2004.  Žetta er mjög góš skżrsla, algjör skyldulesning hvort sem fólk hefur įhuga į peningamįlum eša ekki.

Skżrslan heitir "Sérefni - Efnahagsmįl: Peningar, bankar og veršbólga" og er gefin śt af KB Banka 28. maķ 2004.

Eftir lestur skżrslunnar og bóka eftir hagfręšingana J. Scumpeter, von Mises og Hayek žį varš ég vęgast sagt undrandi žegar ég las eftirfarandi:

"Įriš 2001 lżsti formašur bankastjórnar Bandarķska Sešlabankans - Larry Meyer - žvķ yfir ķ ręšu aš peningamagn hefši engu beinu hlutverki aš gegna ķ hvorki nśtķma žjóšhagfręši né framgangi peningamįlastefnunnar.  Žó aš hér sé lķklega lengra gengiš ķ yfirlżsingum en flestir peningamįlahagfręšingar myndu gera, žį lżsa orš Meyers aš nokkru leyti žeirri hugarfarsbreytingu sem įtt hefur sér staš innan peningamįlahagfręšinnar į sķšustu įrum" (Sérefni - Efnahagsmįl: Peningar, bankar og veršbólga, bls 16)

Žetta var meš žvķ merkilegasta sem ég las ķ skżrslunni. 

Joseph Schumpeter hélt žvķ fram aš žaš vęri ķ lagi aš leyfa peningamagni ķ umferš aš aukast vegna žess aš peningarnir fyndu sér farveg.  Kreppur séu einnig óašskiljanlegur hluti hagkerfisins til aš hreinsa burt óhagkvęm fyrirtęki.

Ludwig von Mises og Hayek halda žvķ fram aš kreppur séu afleišing fjįrmįlabólu og veršbólgu og aš heilbrigš samkeppni dugi til aš hagkvęm fyrirtęki sigri.

Įriš 2001 leit śt fyrir aš menn vęru oršnir sammįla Schumpeter, aš peningar leitušu uppi ónotuš tękifęri.  Ętli žeir hafi velt fyrir sér afleišingunum?  Ég bżst ekki viš žvķ enda blasa žęr viš okkur ķ dag.  Kreppa, atvinnuleysi og veršbólga.

Žegar formašur bankastjórnar Bandarķska sešlabankans heldur žvķ fram aš "peningamagn hefši engu beinu hlutverki aš gegna", žį er mikil hętta į feršum.

Flestir 'eldri' hagfręšinganna telja žaš eitt allra mikilvęgasta hlutverk stjórnvalda aš halda veršgildi peninga stöšugu.  Žegar peningar ķ umferš aukast jafn hratt og žeir geršu sķšustu įr žį missa žeir veršgildi sitt žó svo žaš komi ekki fram sem męld veršbólga, žvķ veršgildi į einnig viš um huglęgt mat.

Nżir peningar dreifast ekki jafnt į alla ķ hagkerfinu.  Žeir sem fį žį fyrst hafa forskot į ašra og geta yfirbošiš ašra ašila į markašnum, žeir geta tekiš til sķn aušlindir og vinnuafl, meira aš segja frį fyrirtękjum sem eru mjög hagkvęm.  -  Žegar peningamagn hęttir aš vaxa žį kemur ķ ljós aš til er fullt af óhagkvęmum fyrirtękjum sem hafa engan rekstargrundvöll undir ešlilegum kringumstęšum.  Žessi fyrirtęki fara óhjįkvęmilega į hausinn.  Žau fyrirtęki sem voru hagkvęm įšur hafa mörg žurft aš draga saman eša hafa ekki lifaš af.  Ķ kjölfariš kemur samdrįttur eša kreppa ķ hagkerfinu vegna žess aš žaš tekur tķma fyrir hagkerfiš aš laga sig aftur aš ešlilegum ašstęšum.

Samdrįtturinn og/eša kreppan veršur einnig óumflżjanleg žvķ hinir nżjur peningar fara ekki ķ hagkvęmar framkvęmdir , miklu af aušlindum er sóaš og framleišslugeta žjóšarinnar dregst saman.  Žessar afleišingar koma ekki ķ ljós fyrr en sķšar.

Af žessari įstęšu eru margir gagnrżnir į žį hugmynd aš žaš nęgi 'dęla' peningum ķ hagkerfiš til aš leysa kreppuna.  Žeir óttast aš žaš haldi óhagkvęmum fyrirtękjum lengur į floti og seinki óumflżjanlegri ašlögun.  Ķ versta falli veršur samdrįtturinn enn meiri og lķfskjör dragist saman.

Peningamagn ķ umferš getur aukist vegna lķtils ašhalds Sešlabankans, vegna žess aš rķkisstjórn vill żta undir 'góšęri' fyrir kosningar, vegna mistaka, gįleysis og jafnvel óheppni.  Hins vegar getur žetta ekki varaš lengi nema žetta sé stefna Sešlabanka og/eša rķkisstjórnar.

Grundvallaratriši hagvaxtar eru stöšugleiki ķ peningamįlum, ķ fjįrmįlum hins opinbera og aš afskipti séu sem minnst.  Bestu afskipti hins opinbera ķ kreppu eru aš skapa vęntingar um betri tķma og nota hvatningar.

Peningar eru nefnilega ekki veršmęti.  Viš gerum ekki žjóšina tķu sinnum rķkari į morgun meš žvķ aš bęta einu 'nślli' aftan viš allar eignir.  Allar eignir eru lķka skuldir svo skuldir hękka lķka tķfalt.  Eina leišin til auka almenna velmegun er aš skapa grundvöll og tękifęri fyrir fyrirtęki og einstaklinga aš skapa meiri veršmęti. 


Alvöru atvinnuuppbyggingu!

Žaš er alveg ljóst af reynslu sķšustu įra aš atvinnuuppbygging žarf aš vera markviss og hugsuš til lengri tķma.  Uppbyggingin žarf aš byggja į traustum og breišum grunni.  Ekki er nóg aš hugsa um atvinnulķfiš eitt heldur žarf samfélagiš aš bśa yfir žekkingu og reynslu og vera heilbrigt.  Góš og vel śtfęrš mennta- og velferšarkerfi žurfa žvķ einnig aš vera til stašar.

Mešal fyrstu verkefna ķ atvinnuuppbyggingu eru:

  1. Lękkun stżrivaxta.
  2. Endurreisn bankakerfisins og aukning śtlįna. 
  3. Efla śtflutningsatvinnugreinar.
  4. Efla fyrirtęki sem framleiša vörur sem koma ķ staš innfluttra.
  5. Auka kaupgetu almennings

Meš eflingu śtflutningsgreina og innlends išnašar žį mun afgangur af višskiptajöfnuši aukast og krónan styrkjast.

Meš lękkun stżrivaxta, endurreisn bankakerfisins en umfram allt meš auknum kaupmętti almennings žį er hęgt aš endurreisa almennt atvinnulķf ķ landinu.  Žaš veršur aldrei gert meš miklum sértękum ašgeršum heldur meš almennum ašgeršum sem gagnast öllum sem vilja stunda framleišslu og višskipti.

Aukin kaupgeta almennings mun efla fyrirtęki sem munu geta rįšiš til sķn fleira fólk til starfa sem eykur eftirspurn enn meir.  Loks munu fyrirtęki žurfa aš vaxa og žį veršur rįšist ķ fjįrfestingar sem munu kalla eftir meira vinnuafli.

Nś ętti atvinnulķfiš aš vera aš rétta sig viš.

Veršmętasköpun er lykilatriši ķ atvinnuuppbyggingu

Į mešan į atvinnuuppbyggingu stendur er mikilvęgt aš fjįrfestingar skili nettó veršmętum til samfélagsins.  Hugsa veršur til langs tķma.  Vinnuaflsfrekar framkvęmdir eru af hinu góša svo lengi sem žęr eru 'ódżrar' į hvert starf sem skapaš er, aš višhalds- og fjįrmagnskostnašur verši lķtill eša enginn og aš verkiš skapi raunveruleg veršmęti umfram kostnaš.  Ef verkiš skilar ekki veršmętum umfram kostnaš žį er verkiš óhagkvęmt,  lengir samdrįttarskeišiš og dregur ekki śr atvinnuleysi nema meš skertum lķfskjörum.

Bestu leišir til atvinnusköpunar eru aš styšja viš smį fyrirtęki, feršažjónustu, śtflutning og fjįrfestingar hjį hinu opinbera sem styšja viš og efla veršmętasköpun.

žegar efnahagslķfiš er bśiš aš taka viš sér og er į góšri uppleiš žį žarf aš varast aš beita stżrivöxtum til aš kęla hagkerfiš.  betri og ęskilegri leišir eru ķ gegnum fjįrmįl hins opinbera og ašhaldi ķ peningamįlum.  Hér eru ašhald og sparnašur dyggš.

Kreppa og hagsveiflur eru ekki nįttśrulögmįl!

 

 


mbl.is 7,3 prósent atvinnuleysi OECD
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Evran betri en USD og króna

Žaš hefur sżnt sig aš sjįlfstęš, lķtil mynt getur ekki lifaš ķ heimi stórra myntsvęša.  Kenningar hagfręšinnar gleyma žvķ aš žįtttakendur eru fleiri en einn og aš hagstjórn erlendis žarf einnig aš vera ķ jafnvęgi svo litla myntsvęšiš geti lifaš.  Žvķ er ekki alltaf hęgt aš treysta auk žess sem aldrei er hęgt aš śtiloka afdrķfarķk mannleg mistök eša einfaldlega óheppni.

Nokkrar įstęšur žess aš litiš myntsvęši getur ekki haldiš ķ sjįlfstęša mynt.

  1. Erlendir Sešlabankar(td. japanski, svissneski, evrópski og bandarķski) geta aukiš framboš į ódżru fjįrmagni eša jafnvel dregiš śr framboši fjįrmagns.
  2. Erlendir Sešlabankar hękka og lękka stżrivexti įn tillits til annarra, enda ekki hlutverk žeirra.
  3. Engin leiš er aš koma ķ veg fyrir flęši fjįrmagns inn og śr landinu nema meš gjaldeyrishöftum.  Sjįlfstęš mynt kallar žvķ óumflżjanlega į gjaldeyrishöft og skammtanir.
  •  Mikiš framboš af erlendu fjįrmagni örvar hagkerfiš.  Lķtiš hagkerfi ķ jafnvęgi žarf aš bregšast viš žessu meš nišurskurši og ašhaldi og foršast aš hękka stżrivexti.  Mikil hętta er į aš hęrri vextir og lķtiš ašhald virki eins og segull į erlent fjįrmagn eins og geršist hér sķšustu įr og endi meš kreppu eša hruni.
  • Hęrri vextir į stórum myntsvęšum soga peninga frį litlum myntsvęšum į mešan lęgri vextir į stórum myntsvęšum dęla peningum ķ smęrri myntsvęši.  Sérstaklega ef vextirnir į smęrri myntsvęšunum eru hęrri.  Žannig hafa erlend skilyrši įhrif į hagkerfiš žó allt sé ķ góšu jafnvęgi innanlands.  Sjįlfstęš mynt tryggir žvķ ekki sjįlfstęša hagstjórn heldur meiri og stęrri sveiflur ķ hagkerfinu og minna sjįlfstęši viš stjórn efnahagsmįla.
  • Žaš tekur 12-18 mįnuši aš taka eftir ženslu vegna aukins fjįrmagns.  Žaš tekur ašra 12-18 mįnuši fyrir ašgeršir gegn ženslunni aš hafa įhrif.  Žetta eru 2 til 3 įr!  Žetta er allt of langur tķmi til raunhęfra ašgerša.



Nokkrar įstęšur žess aš Evra er betri en Dollar.

  1. Stöšugleikinn veršur mun meiri en įšur hjį heimilum og fyrirtękjum.  Öll langtķma įętlanagerš veršur žvķ aušveldari, markvissari og įreišanlegri. 
  2. Įhęttan af utanrķkisvišskiptum vegna gengisbreytinga mun minnka og žvķ verša fyrirtęki viljugri til aš stunda meiri višskipti. 
  3. Evra er mest notuš ķ utanrķkisvišskiptum og žvķ er hśn hentugasti gjaldmišillinn. 
  • Stöšugleikinn mun örva hagkerfiš.
  • Atvinnuuppbygging veršur aušveldari.
  • Minni įhętta ķ utanrķkisvišskiptum mun örva hagkerfiš.
  • Örvandi įhrif į hagkerfiš verša mest meš upptöku Evru.

Ég vona aš žaš verši tekiš af festu į gjaldmišlamįlum Ķslands og aš Evran verši tekin upp eins fljótt og hęgt er.  Meš upptöku Evru er hagsmunum Ķslands best borgiš.


Eru žeir enn aš leita aš skuršpunktum meš jöfnum?

Hagfręšingurinn Joseph Schumpeter segir kreppur hluta af hinu kapķtalķska hagkerfi.  Ķ kreppum sé hinu gamla óhagkvęma rutt ķ burtu.  Hjį žvķ verši aldrei komist sama hversu miklu fjįrmagni hiš opinbera dęli ķ kerfiš.

Hagfręšingurinn Ludwig von Mises segir kreppur afleišingu śtlįnaženslu, of mikilla rķkisafskipta og aš hśn verši krappari eftir žvķ sem bólan er stęrri og hafi varaš lengur.  Bólur og veršbólga eyša framleišslugetu žjóšfélagsins.  Žess vegna myndast kreppur!

John Maynard Keynes segir aš sveiflur ķ fjįrfestinum séu megin orsök kreppa.  Hiš opinbera geti mildaš nišursveifluna en ekki komiš ķ veg fyrir hana.  Žaš skipti mįli hversu mikil bólan hefur veriš, hverjir markašsvextir séu og umfram allt hverjar vęntingar séu

Žaš mį sega aš žeir, Schumpeter, Mises og Keynes, hafi allir rétt fyrir sér į sinn hįtt um žį kreppu sem skolliš hefur į.

  1. Hagkerfiš sveiflast stöšugt, ķ hęšir og lęgšir, žaš viršist ekkert geta stöšvaš žęr.
  2. Mikil śtlįnabóla hefur įtt sér staš um allan heim sķšustu įr og veršbólga komiš ķ kjölfariš.  Žess vegna er kreppan dżpri nś en įšur.
  3. Vęntingar til framtķšarinnar eru daprar og fyrirtęki hafa dregiš mikiš śr fjįrfestingum

Aš auki skiptir mįli hversu frjįlsir fjįrmagnsflutningar eru, en žeir hafa įhrif į žaš hversu hratt efnahagslęgšir(kreppur) geta skolliš į.  Nś eru fjįrmagnsflutningar frjįlsir og žvķ er hrašinn ķ hagkerfinu miklu meiri en įšur.

Įn žess aš styšjast viš annaš en žessa fręšimenn og kenningar um fjįrmagnsflutninga žį ętti žetta ekki aš koma į óvart.


mbl.is Jafnvel sérfręšingar eru gįttašir
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Veršbólga er ekki bara veršbólga!

Veršbólga er ekki bara veršbólga.  Žaš eru til nokkrar tegundir af henni og žaš er afar óheppilegt žegar žeim er ruglaš saman žvķ žęr eru af ólķkum uppruna og ólķkar leišir žarf aš fara til aš draga śr žeim.

Eftirspurnarveršbólga

Eftirspurnarveršbólga myndast žegar eftirspurn er meiri en framboš vöru og žjónustu.  Umframeftirspurnin žrżstir verši upp į viš og orsakar veršbólgu.  Į tķmabili eftirspurnarveršbólgu žį hękka laun meira en vörur og lķfskjör viršast ķ fyrstu vera betri, sķšan fara žau versnandi.  Žessi tegund veršbólgu er nokkuš hęttuleg žar sem hśn kemur oftast ekki fram fyrr en mörgum mįnušum eftir aš eftirspurn hefur vaxiš og į mešan heldur fólk aš um raunverulegt góšęri sé aš ręša.


Frambošsveršbólga

Frambošsveršbólga myndast žegar verš į vöru og žjónustu hękkar umfram eftirspurn.  Til dęmis getur hśn myndast žegar framleišendur eša launamenn nį fram hęrra verši eša hęrri launum umfram žaš sem myndi annars myndast į frjįlsum markaši.  Fyrir žį hópa sem ekki nį aš hękka vöru sķna eša laun žį versna lķfskjör.  Ólķkt eftirspurnarveršbólu žį versna lķfskjör strax ķ upphafi veršbólgutķmans.

Veršbólga vegna gengislękkunar

Nś er aš myndast veršbólga vegna lękkunar ķslensku krónunnar.  Žį veršbólgu mį flokka sem frambošsveršbólgu vegna žess aš veršbólgan kemur strax fram og lķfskjör versna strax.

Stżrivextir

Stżrivextir eru eitt žeirra 'tękja' sem notuš eru til žess aš berjast gegn veršbólgu.  Ef eftirspurn er mikil žį eru žeir hękkašir til žess aš draga śr spennu en žegar eftirspurn er lķtil žį eru žeir lękkašir til žess aš minnka slakann.

Ķsland ķ dag

Ķ dag eru miklar mótsagnir aš togast į ķ efnahagslķfinu, eins og sķšustu įr en af miklu meiri krafi.  Afleišingar lélegar efnahagsstjórnunnar hafa nś komiš fram ķ miklu hruni krónunnar, hruni efnahagslķfsins, miklu atvinnuleysi og mikilli veršbólgu.  Eitt mikilvęgasta verkefni stjórnvalda ķ dag er aš halda efnahagslķfinu gangandi svo žaš rķsi sterkt śr rśstum žess gamla.  Til žess aš halda atvinnulķfinu gangandi žį er ljóst aš lękka žarf stżrivexti svo eftirspurn og atvinnulķf taki aftur viš sér.

Gjaldmišill og atvinnulķf

Sterkt atvinnulķf og sterkt gengi gjaldmišils fara saman.  Žaš er žess vegna mótsögn ķ ašgeršum rķkisstjórnarinnar aš hękka stżrivexti og veikja efnahaginn.  Lįgir stżrivextir munu hleypa krafti ķ efnahagslķfiš og styrkja gengiš ķ kjölfariš.  Vilji menn hins vegar handstżra genginu meš lįni frį IMF žį mun veikt efnahagslķf veita minni mótstöšu.  Veikt efnahagslķf gefur rķkisvaldinu meiri völd, en um leiš stušla aš veikara efnahagslķfi og meira atvinnuleysi.

Engin mótsögn aš lękka stżrivexti viš nśverandi įstand

Vegna žess aš veršbólgan ķ dag er frambošsveršbólga žį er ķ lagi aš lękka stżrivexti.  Įsamt almennum samdrętti ķ efnahagslķfinu žį er einnig mikiš atvinnuleysi og eftirspurn aš dragast mikiš saman.  Stżrivexti žarf žess vegna ekki aš hękka til žess aš draga śr eftirspurn, žaš er žegar aš gerast.

 Ég ętla aš vitna ķ bókina "Income, Employment & Economic Growth" (Wallace C. Petersson, Norton, NY, 1988):

"An inflation caused by cost-push is not susceptible to control by traditional monetary and fiscal measures directed at the level of aggregate demand and spending because administered prices and wages by their very nature are insensitive to changes in demand"

".., measures that reduce overall demand may not affect prices, but can affect quite adversely the economy's real output and employment level."(bls 447)

Hękkun stżrivaxta, samdrįttur hjį hinu opinbera og minni śtlįn munu einungis gera kreppuna verri.

 

 


Ķsland meš gullfót vęri illa statt

http://vidskipti.blog.is/blog/vidskipti/entry/713373/

Žaš tala sumir um aš nś sé tękifęri til aš setja krónu į gullfót.  Nś veit ég ekki hvaš menn ķmynda sér  en vęri gaman aš žaš vęri śtfęrt betur.  En nokkrum stašreyndum varšandi gullfót hafa menn oft gleymt.

Veršlag sveiflast eftir framboši og eftirspurn į gulli.  Žess vegna einkennist veršlag bęši af veršbólgu og veršhjöšnun.  Sömu efturspurnarbólur geta komiš upp žegar framboš af gulli eykst, td. meš nżjum nįmum, sem lķkja mį viš sešlaprentun ķ nśverandi skipan peningamįla.  Žaš veršur nefnilega enginn rķkur vegna žess eins aš eiga gull heldur fellst veršmęti gulls ķ žvķ hvaš hęgt er aš kaupa fyrir žaš.

Ef stušst vęri viš gullfót ķ skipan peningamįla ķ heiminum žį myndi heimurinn ekki verša rķkari vegna žess aš meira gull finnst.  Žaš vęri alveg eins og aš bęta einu nślli į peningasešla.  Žaš myndi einfaldlega verša til veršbólga. 

Ef žaš eru ekki fleiri žjóšir sem styšjast viš gullfót žį munum viš ekki getaš bundiš krónuna viš gull.   Gulliš sveiflast upp og nišur um fleiri prósentur į įri.  Gjaldeyrir sem sveiflast eins er ekki hęgt aš nota ķ višskiptum.  Ef stórar žjóšir notušu einnig gull žį myndi veršlag landanna sveiflast eins(svipaš) og žį gęti Ķsland einnig tekiš upp gullfót, en ašeins ef ašrar žjóšir geršu žaš einnig.  Ķsland gęti ekki gert žaš eitt og sér.

Milton Friedman męlir meš žvķ aš žaš sé stušst viš bęši gull og silfur.  Žaš gefur meiri stöšugleika ķ veršlag vegna žess aš mįlmarnir sveiflast ekki eins.


Um bloggiš

Lúðvík Júlíusson

Höfundur

Lúðvík Júlíusson
Lúðvík Júlíusson

Ég er frjálslyndur jafnaðarmaður og hef m.a. áhuga á stjórn- og efnahagsmálum.  Önnur áhugamál eru lestur, útivist og tilveran.

Ég hvet fólk til þess að skrifa stuttar og hnitmiðaðar athugasemdir.  Kurteisi er kostur.

Nóv. 2017
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband