Bloggfrslur mnaarins, jn 2009

Breytingar peningamagni sem orsk kreppunnar

Aron Ingi lason skrifai athugasemd vi blogg hj mr og minnti mig skrslu sem KB banki gaf t ri 2004. etta er mjg g skrsla, algjr skyldulesning hvort sem flk hefur huga peningamlum ea ekki.

Skrslan heitir "Srefni - Efnahagsml: Peningar, bankar og verblga" og er gefin t af KB Banka 28. ma 2004.

Eftir lestur skrslunnar og bka eftir hagfringana J. Scumpeter, von Mises og Hayek var g vgast sagt undrandi egar g las eftirfarandi:

"ri 2001 lsti formaur bankastjrnar Bandarska Selabankans - Larry Meyer - v yfir ru a peningamagn hefi engu beinu hlutverki a gegna hvorki ntma jhagfri n framgangi peningamlastefnunnar. a hr s lklega lengra gengi yfirlsingum en flestir peningamlahagfringar myndu gera, lsa or Meyers a nokkru leyti eirri hugarfarsbreytingu sem tt hefur sr sta innan peningamlahagfrinnar sustu rum" (Srefni - Efnahagsml: Peningar, bankar og verblga, bls 16)

etta var me v merkilegasta sem g las skrslunni.

Joseph Schumpeter hlt v fram a a vri lagi a leyfa peningamagni umfer a aukast vegna ess a peningarnir fyndu sr farveg. Kreppur su einnig askiljanlegur hluti hagkerfisins til a hreinsa burt hagkvm fyrirtki.

Ludwig von Mises og Hayek halda v fram a kreppur su afleiing fjrmlablu og verblgu og a heilbrig samkeppni dugi til a hagkvm fyrirtki sigri.

ri 2001 leit t fyrir a menn vru ornir sammla Schumpeter, a peningar leituu uppi notu tkifri. tli eir hafi velt fyrir sr afleiingunum? g bst ekki vi v enda blasa r vi okkur dag. Kreppa, atvinnuleysi og verblga.

egar formaur bankastjrnar Bandarska selabankans heldur v fram a "peningamagn hefi engu beinu hlutverki a gegna", er mikil htta ferum.

Flestir 'eldri' hagfringanna telja a eitt allra mikilvgasta hlutverk stjrnvalda a halda vergildi peninga stugu. egar peningar umfer aukast jafn hratt og eir geru sustu r missa eir vergildi sitt svo a komi ekki fram sem mld verblga, v vergildi einnig vi um huglgt mat.

Nir peningar dreifast ekki jafnt alla hagkerfinu. eir sem f fyrst hafa forskot ara og geta yfirboi ara aila markanum, eir geta teki til sn aulindir og vinnuafl, meira a segja fr fyrirtkjum sem eru mjg hagkvm. - egar peningamagn httir a vaxa kemur ljs a til er fullt af hagkvmum fyrirtkjum sem hafa engan rekstargrundvll undir elilegum kringumstum. essi fyrirtki fara hjkvmilega hausinn. au fyrirtki sem voru hagkvm ur hafa mrg urft a draga saman ea hafa ekki lifa af. kjlfari kemur samdrttur ea kreppa hagkerfinu vegna ess a a tekur tma fyrir hagkerfi a laga sig aftur a elilegum astum.

Samdrtturinn og/ea kreppan verur einnig umfljanleg v hinir njur peningar fara ekki hagkvmar framkvmdir , miklu af aulindum er sa og framleislugeta jarinnar dregst saman. essar afleiingar koma ekki ljs fyrr en sar.

Af essari stu eru margir gagnrnir hugmynd a a ngi 'dla' peningum hagkerfi til a leysa kreppuna. eir ttast a a haldi hagkvmum fyrirtkjum lengur floti og seinki umfljanlegri algun. versta falli verur samdrtturinn enn meiri og lfskjr dragist saman.

Peningamagn umfer getur aukist vegna ltils ahalds Selabankans, vegna ess a rkisstjrn vill ta undir 'gri' fyrir kosningar, vegna mistaka, gleysis og jafnvel heppni. Hins vegar getur etta ekki vara lengi nema etta s stefna Selabanka og/ea rkisstjrnar.

Grundvallaratrii hagvaxtar eru stugleiki peningamlum, fjrmlum hins opinbera og a afskipti su sem minnst. Bestu afskipti hins opinbera kreppu eru a skapa vntingar um betri tma og nota hvatningar.

Peningar eru nefnilega ekki vermti. Vi gerum ekki jina tu sinnum rkari morgun me v a bta einu 'nlli' aftan vi allar eignir. Allar eignir eru lka skuldir svo skuldir hkka lka tfalt. Eina leiin til auka almenna velmegun er a skapa grundvll og tkifri fyrir fyrirtki og einstaklinga a skapa meiri vermti.


Orsk vanda flestra heimila n eru 100% lnin!

g var einn af eim sem bei og vonai sustu r a komandi samdrttarskei myndi breyta vihorfi okkar til hvers annars og eigna okkar. a er greinilegt a g hafi rangt fyrir mr. Flestir sem blogga hrna eru mjg ngir me 'frumkvi' mannsins a eyileggja.

Hvenr tlar flk a htta a skkva sr niur alla essa neikvni og blsni og tta sig v a leiin fram vi er aeins mguleg ef vi lrum af mistkum sustu ra og horfum fram veginn, jkv og bjartsn.

Margir kenna nverandi stjrnvldum um a maurinn hafi misst hsi. nvember fyrra voru Sjlfstisflokkur og Samfylking stjrn. a er langt ferli fr v a eigandinn lendir vanskilum anga til hsi er boi upp svo vandinn sr lengri sgu en hrun bankanna. VG sem n er stjrn tti engan tt v a maurinn missti hsi sitt.

g var a lesa skrslu um afleiingar hkkunar vehlutfalls hsnislna fr 2004. Skrslan er fr Selabankanum til flagsmlarherra sem var Framsknarmaur. henni stendur meal annars:

"A lokum gerir hkkun markasvers hsnis einstaklingum kleift a nta eigi f hsni til a auka einkaneyslu me aukinni skuldsetningu (e. Equity withdrawal). mti kemur a einstaklingar sem eru a kaupa sitt fyrsta hsni standa frammi fyrir hrra kaupveri og greislum af hrri lnum sem rrir neyslumguleika eirra." (Hsn.skrsla, bls. 62)

"Til skemmri tma hefur etta fr me sr btt agengi a lnsf sem eykur eftirspurn eftir hsni og hkkun hsnisvers. ... sem hvetur til aukinnar hsnisfjrfestingar og leiir ar me til hkkunar fjrfestingarhlutfallsins. Eftir nokkurra ra skei snast essi hrif vi ar sem aukin lntaka leiir til hkkunar skulda og aukinnar greislubyri, sem dregur r eftirspurn eftir hsni a ru breyttu." (Hsn.skrsla, bls. 65)

"Meginniurstaa essara treikning er a fyrirhugaar breytingar fyrirkomulagi balna su til ess fallnar a auka enslu hagkerfinu egar sst skyldi, .e. einmitt egar strijuframkvmdir standa sem hst. Verblgurstingur mun v aukast kjlfari, og Selabankanum er skylt a bregast vi v." (Hsn.skrsla, bls. 70)

"ar a auki eru langtmahrif kerfisbreytinganna au a skuldsetning slenskra heimila eykst sem veldur v a hagkerfi endar lgra neysluferli en ella. etta veldur hyggjum ljsi ess a skuldsetning slenskra heimila er egar orin mjg h sgulegu og aljlegu samhengi." (Hsn.skrsla, bls. 71)

"Fyrir rmum ratug gengu fjrmlakreppur yfir Evrpu og Norur-Amerku. Ein helsta stan fyrir essum vandrum var s a fasteignaver lkkai svo miki a ve dugu ekki fyrir skuldum. etta ni ekki til slands a ri, enda eignir ekki ornar mjg htt vesettar." (Hsn.skrsla, bls. 72)

Staa essa manns og margra annarra er ekki sk nverandi rkisstjrnar ea rkisstjrnar Sjlfstisflokks og Samfylkingarinnar heldur sk eirrar rkisstjrnar sem var vi vld 2004 egar heimilu voru 100% ln, en a var rkisstjrn Sjlfstisflokks og Framsknarflokks.

Sama skemmdarfsn virist hafa einkennt stjrn essara flokka og eirra sem fagna niurrifi essa hss. Er ekki lngu kominn tmi til breytinga?


mbl.is Bankinn fkk ekki lyklana
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sigmundur blekkir! Eignalaust lgtekjuflk borgar!

Sigmundur blekkir almenning og gefur v fals-vonir sem standast ekki. Ef hann skilur hagfri er hann a blekkja flk vsvitandi!

Hann vill fara svonefnda '20% lei', lkka vsitlutrygg hsnisln um 20% til a lkka greislubyri, bjarga fjlskyldum og rva hagkerfi. En a er ekki svona einfalt?

Nokkur atrii varandi leiina:

  1. Streignaflk fr mest.
  2. Eignalti flk fr minnst.
  3. eir sem eiga engar bir f ekkert! (td. bta- og lfeyrisegar)
  4. Peningar sem renna til htekjuflks rata hgar aftur hagkerfi formi eftirspurnar.
  5. Peningar sem renna til lgtekjuflks rata hratt aftur hagkerfi formi eftirspurnar.
  6. Peningar sem renna til htekjuflks hafa letjandi hrif hagkerfi.
  7. Peningar sem renna til lgtekjuflks hafa rvandi hrif hagkerfi.
  8. Aukin eftirspurn n samsvarandi vermtaskpunar eykur verblgu, lkkar gengi, lkkar kaupmtt og kemur veg fyrir lkkun strivaxta.
  9. Verblgan ruglar hagkerfi, frestar mgulegri endurreisn hagkerfisins og lengir kreppuna.
  10. Lgra gengi lkkar kaupmtt launa.
  11. S hpur sem greiir endanlega fyrir essa lei er lgtekjuflk!
  12. Eini hpurinn sem grir essari lei er htekju- og streignaflk!

Er alvrunni til flk sem vill fara essa lei?

a er augljst a tekjulgt flk, td. lglaunaflk, lfeyrisegar, btaegar og fleiri, sem eiga engar eignir og fr v ekki aukinn kaupmtt formi niurfellingar hsnislnum mun strax urfa a ola skertan kaupmtt! - v verur ekki bttur skainn ruvsi en a rki auki tgjld sn og fyrirtki auki launakostna sinn og ti enn frekar undir verblgu.

a er lka augljst a aukinn eftirspurn mun leka til tlanda formi minni afgangs af vruskiptum vi tlnd og jafnvel leia til halla vruskiptum! mun gjaldeyrir ekki skila sr til landsins til a styrkja gengi, greia niur erlendar skuldir og bta lfskjr landinu!

a er lka ljst a htekjuflk eyir hlutfallslega minna af tekjum snum neyslu. v munu peningar sem renna til ess ekki rva hagkerfi eins miki og ef peningarnir myndu renna til lgtekjuflks. - a dregur r hrifum '20% leiarinnar' a dreifa henni svona miki, lti ea ekkert tti a renna til htekjuflks.

a tti llum a vera ljst a ef verblgan tekur vi sr, gengi fellur enn frekar og kaupmttur dregst enn frekar saman mun a vera erfiara fyrir Selabankann a lkka strivexti! N er einmitt nausynlegt a lkka strivexti til a rva innlenda vermtaskpun.

Er alvrunni til flk sem vill lta eignalaust lgtekjuflk borga skuldir vel stra slendinga? Mr finnst a glrulaust og siferilega rangt!


mbl.is Blekkingar, heimska og htanir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Um bloggi

Lúðvík Júlíusson

Höfundur

Lúðvík Júlíusson
Lúðvík Júlíusson

Ég er frjálslyndur jafnaðarmaður og hef m.a. áhuga á stjórn- og efnahagsmálum.  Önnur áhugamál eru lestur, útivist og tilveran.

Ég hvet fólk til þess að skrifa stuttar og hnitmiðaðar athugasemdir.  Kurteisi er kostur.

Nv. 2017
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Bloggvinir

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband