Bloggfęrslur mįnašarins, janśar 2010

Stórfyrirtęki og efnašir einstaklingar rétthęrri almenningi!

Sešlabankastjórinn segir aš ólķklegt sé aš gjaldeyrishöftin verši afnumin į nęstunni og aš žau hjįlpi aš višhalda stöšugleika.

Nś ętti öllum aš vera löngu ljóst aš gjaldeyrishöftin mismuna fólki.  Efnameira fólk fęr aš eyša gjaldeyri eins og enginn sé morgundagurinn į mešan almenningur getur ekki einu sinni sparaš eina Evru.  Eins einkennilegt og žaš er žegar žaš er skortur į gjaldeyri

Efnaminni einstaklingar sem eiga eignir erlendis hafa ašeins tvęr vikur til aš endurfjįrfesta.  Žetta hękkar kostnaš žeirra og gerir endurfjįrfestingu jafnvel ómögulega.  Aušvitaš į ekki aš mismuna fólki og fyrirtękjum eftir stęrš.  -  Hvaša embęttismanni datt žessi regla ķ hug?  Žetta er dęmi um aš hinir rķkari verša rķkari og hinir fįtęku fįtękari.

Gjaldeyrishöftin auka stöšugleika en žau gera žaš lķka aš verkum aš krónan veršur veikari ķ framtķšinni, erlendar skuldir hęrri og hagvöxtur lęgri.  Hvaš mį stöšugleikinn kosta?  Žaš mį ekki bara hugsa um morgundaginn.  Žaš er naušsynlegt aš hugsa lķka um framtķšina.

Leišréttum žessa mismunun ķ gjaldeyrishöftunum eša afnemum höftin!


mbl.is Lękkušu minna vegna óvissunnar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Harpan er snilld, eša hvaš?

Ég var įnęgšur žegar ég horfši į fréttirnar ķ gęrkvöldi og heyrši aš Harpa snerti hvorki rķkissjóš né skattfé.

Žetta er įhugaverš frétt žar sem aš upphaflega įtti rķki og borg aš greiša 600 milljónir meš rekstrinum(į veršlagi 2007).

Ég bķš spenntur aš sjį hvort žaš reynist rétt aš Rķki og Borg muni sleppa aš greiša meš žvķ.

"RŚV - Harpa žarf ekki rķkisstyrk"

 

"RŚV - Heildarkostnašur Hörpu 24 milljaršar"

 Nś kemur ķ ljós aš rķki og borg greiša 800 milljónir į įri og žvķ munu skattgreišendur ekki sleppa!

Heildarbyggingakostnašur mun vera ca 27 milljaršar og 10 milljaršar hafa veriš afskrifašar.

Hver afskrifaši žį peninga?  Ętli žaš hafi ekki veriš skattgreišendur lķka?

 

 

 

 

 


Viš aukum ekki kaupmįtt meš meiri peningum!

Haustiš 2006 skrifaši ég grein ķ framhaldi af annarri sem ég hafši skrifaš įri fyrr.  Sķšari greinin var birt ķ Morgunblašinu en vakti litla athygli.

Ég reikna fastlega meš žvķ aš fyrirsögnin um hina miklu kaupmįttarrżrnun hafi vakiš meiri athygli.

Žaš er svo leišinlegt og lśšalegt aš benda į ömurlegar afleišingar veršbólgustefnu žegar heilt žjóšfélag(meš nokkrum undantekningum) er į eyšslufyllerķi.  Lśšinn og skrķtni strįkurinn vill fara snemma heim śr partķinu og drekka sem minnst.  Žaš er jś virkur dagur og vinna daginn eftir.  En žeir sem eru komnir ķ gķrinn hlusta ekki.

Hvaš er aš gerast nśna sem ekki var hęgt aš sjį fyrir?  Ekki neitt!

Žetta er śr greininni frį 2006 sem byggš var į annarri frį 2005:

Veršbólga og afleišingar hennar

Veršbólga hefur slęm įhrif į efnahagslķf og žjóšfélagiš ķ heild. Veršbólga lękkar laun aš raunvirši, étur upp óverštryggšan sparnaš, hękkar vķsitölubundin lįn, hękkar vexti og stušlar aš ójöfnuši og óvissu ķ atvinnulķfinu. Afleišingar hennar geta veriš enn vķštękari. Hinn endanlegi kostnašur veršbólgunnar lendir į žeim sem sķšast fį hinu nżprentušu sešla ķ hendurnar, td. launžegar, eftirlķfeyrisžegar og ašrir žjóšfélagsžegnar sem sķst geta variš sig.

Framleišsla veršmęta (lķfsgęša) eru takmörkuš. Fólk getur ekki keypt sér flottustu bķlana, stęrstu hśsin, besta matinn eša sleppt žvķ aš vinna. Viš veršum aš sętta okkur viš aš kaupa okkur bķla, hśs, mat og fleira eftir efnum. Veršbólga ķ einföldu mįli er žegar peningar ķ umferš aukast, td.vegna meiri śtlįna, og fólk fer aš nota fleiri krónur til žess aš kaupa sömu hluti og įšur. Heildarframleišsla veršmęta er takmörkuš til skemmri tķma og žess vegna hękkar verš framleišslunnar og veršgildi peninga minnkar. Ķ einföldu mįli žį er ekki hęgt aš auka framleišslu ķ heiminum meš žvķ einu aš prenta peninga. Eina leišin til aš auka lķfsgęši er aš auka framleišslu žeirra meš meiri og bęttri nżtingu framleišslužįtta žjóšfélagsins.

Veršbólga, markašurinn og hlutverk rķkisvaldsins

Meiri peningar ķ umferš rugla samskipti markašarins, skapa falskan hagnaš og góšęri. Aukinn hagnašur fyrirtękja byggist į fleiri krónum sem hafa žó mun minna veršgildi en įšur. Lękkandi laun aš raunvirši įsamt įframhaldandi veršbólgu gera žaš aš verkum aš hęgt er aš rįša fleira fólk ķ vinnu(laun geta veriš žau sömu ķ krónum tališ og įšur en krónurnar eru minna virši og launin žvķ lęgri). Fyrirtękjum er mismunaš žvķ žau fyrirtęki sem fyrst fį hinar ‘nżju' krónur ķ hendurnar geta bošiš meira fyrir vinnuafl og ašföng žó svo žau séu ekki hagkvęm og hafi alls engan rekstrargrundvöll undir ešlilegum kringumstęšum į markašinum. Meš öšrum oršum žį er framleišslužįttum žjóšfélagsins rįšstafaš meš óhagkvęmari hętti en raunin hefši annars getaš oršiš og žjóšfélagiš ķ heild veršur fįtękara į eftir.


mbl.is Kaupmįttur nś sį sami og 2002
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Gott fordęmi RŚV!

Žaš er įnęgjuefni aš fólk sjįi aš sér og bišjist afsökunar.

Vonandi lęra žingmenn af žessu og gęta sķn sjįlfir žegar žeir tjį sig opinberlega.

Žį er ég aš vķsa til žeirra órökstuddu og innihaldslausu įstęšna sem notašar voru til aš réttlęta afnįm sjómannaafslįttarins.  Žessi įkvöršun var ekki bara byggš į žekkingarleysi heldur gaf hśn fólki veišileyfi į sjómenn og žiggjendur sjómannaafslįttarins.

Žingmenn verša aš skilja aš orš žeirra vega meira en margra annarra ķ žjóšfélaginu.  Ętli žeir aš krefja fyrirtęki um aš žau sżni samfélagslega įbyrgš og fjölmišla um betri fréttamennsku žį ęttu žeir aš byrja į sjįlfum sér.

Nś gętu margir sagt aš žaš sé munur į.  Aš hópur fólks sé ónafngreindur fjöldi, jafnvel mešaltal, og aš annaš sé žegar menn eru nafngreindir ķ fjölmišlum.  Aš mķnu mati snżst žetta um sišferši.  Hvenęr er réttlętanlegt aš segja aš allir žingmenn séu fķfl eša aš įkvešinn žingmašur sé fķfl?  Aš allir sjómenn séu sjśkar blóšsugur eša aš einhver įkvešinn sjómašur sé sjśk blóšsuga?  -  Umfjöllun eins og žessi skilar.

Ég hvet žingmenn og fjölmišla aš koma umręšunni į hęrra plan.  RŚV gerir mistök og lęrir af žeim.  Nś vona ég aš ašrir gera žaš einnig.

Nś bķš ég eftir afsökunarbeišni rķkisstjórnarinnar.  Ętlar rķkisstjórnin aš vera minni ašilinn ķ žessu mįli?


mbl.is Baš žingmenn og sendiherra afsökunar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Afnemum gjaldeyrishöftin - Tökum skref fram į viš!

Afnemum gjaldeyrishöftin og komum ķ veg fyrir mismunun Ķslendinga eftir bśsetu og efnahag.

Viš veršum aš gera žį kröfu aš lög landsins sżni žegnum landsins viršingu.  Einstaklingar og fjölskyldur eiga aš geta rįšiš framtķš sinni sjįlfar og eiga ekki aš žurfa aš vera fórnarlömb gešžótta įkvaršana embęttis- og stjórnmįlamanna.

Ķ nśverandi reglum um gjaldeyrishöft er mešal annars:

(1) .. Ķslendingum sem bśa erlendis en starfa į Ķslandi er bannaš aš kaupa gjaldeyri til aš standa undir framfęrslu.

(2) .. einstaklingum og fyrirtękjum mismunaš eftir stęrš og efnahag.

(3) .. bannaš spara gjaldeyri.  Žetta er andstętt hugmyndum um gjaldeyrishöftin žar sem skortur į gjaldeyri er forsenda haftanna. Banniš frestar mögulegu afnįmi laganna.

(4) .. bara leyfilegt aš eyša gjaldeyri.   Žetta er stórhęttulegt žar sem erlendar skuldir halda įfram aš safnast saman.

(5) .. tvöfalt gengi.  Eitt gengi į Ķslandi og annaš gengi erlendis.  Žennan gengismun geta óheišarlegir einstaklingar og fyrirtęki hagnżtt sér og hagnast um milljónir.  Enn eitt dęmi žar sem lög skapa óheišarlegum einstaklingum grķšarlegan hagnašarmöguleika.

(6)  Auk žess draga lögin śr trausti į krónunni og żta undir fjįrmagnsflótta og lękkun krónunnar, andstętt viš tilgang laganna.

Peningar eru mešal annars notašir til aš reikna śt aršsemi fjįrfestinga.  Höftin gera žaš aš verkum aš gengi krónunnar er rangt skrįš og sendir hśn žvķ röng skilaboš ķ hagkerfiš.  Röng skilaboš stušla aš sóun og lķfskjaraskeršingu į mešan rétt skilaboš stušla aš betri nżtingu framleišslužįtta og auknum lķfskjörum.

Nś eru höftin bśin aš vera į ķ 15 mįnuši og ekkert bendir til žess aš žeim verši aflétt brįšlega. Hver mįnušur sem lķšur skeršir lķfskjör og gerir atvinnuuppbyggingu erfišari.

Žessi fįu dęmi sżna aš lögin eru skašleg, żta undir mismunun og hvetja til afbrota.  Žau veršur aš afnema sem fyrst!

Snśum vörn ķ sókn!


Löggjafarvald - Forseti og Alžingi - 8. jśnķ 2004

Aš undanförnu hafa miklar deilur stašiš um frumvarp varšandi eignarhald į fjölmišlum, svo kallaš 'fjölmišlafrumvarp'. Miklar og haršar deilur hafa stašiš um frumvarpiš og mįliš frį žvķ žaš kom fyrst upp žegar 'fjölmišlanefnd' skilaši inn skżrslu um samžjöppun į fjölmišlamarkaši. Flestir eru sammįla um aš setja eigi lög sem takmarka eignarhald en deilurnar snśast um miklu meira en 'einföld lög'. Deilurnar snśast frekar um starfshętti, valdaskiptingu og hefšir innan Alžingis og nś sķšast um samskipti Alžingis og forseta Ķslands. Hugmyndafręši skipar einnig stóran sess og ólķk fratķšarsżn okkar į Alžingi og völdum forseta lżšveldisins.

Forseti og stjórnarskrįin

Samkvęmt 2. grein stjórnarskrįrinnar žį fer forseti Ķslands įsamt Alžingi meš löggjafarvald. Forsetinn er žjóškjörinn ķ beinni kosningu og sį frambjóšandi sigrar sem fęr mestan hluta atkvęša. Forsetinn er kjörinn til 4 įra ķ senn en engin takmörk eru į žvķ hve oft hann getur bošiš sig fram.

Alžingi og stjórnarskrįin

Samkvęmt 2. grein stjórnarskrįrinnar žį fer Alžingi įsamt forseta Ķslands meš löggjafarvald. Į Alžingi eiga 63 žjóškjörnir žingmenn sęti, kosnir leynilegri hlutbundinni kosningu til fjögurra įra. Engin takmörk eru į žvķ hve oft menn geta veriš kosnir į Alžingi.

Ein eša tvęr mįlstofur

Vališ į milli einnar eša tveggja mįlstofa er ekki einungis tęknilegt atriši. Vališ felur ķ sér andstęšar skošanir į žvķ hvaš lżšręši sé. Žing meš einni mįlstofu eru studdar žeim rökum aš meirihluti kosinn af meirihluta ķbśa eigi aš rįša óhindraš. Samkvęmt žessari skošun endurspeglar žingiš almannavilja og žaš ętti önnur mįlstofa ekki aš skemma. Franski róttęki presturinn Abbé Sieyes oršaši žaš vel:"ef efri mįlstofan er sammįla žį er hśn gagnlaus en ef hśn er ósammįla žį er hśn hęttuleg". Verjendur tveggja mįlstofa leggja įherslu į frjįlslynt ešli lżšręšis og aš önnur mįlstofa hafi gętur į žeirri fyrri. Hśn getur variš hagsmuni einstaklinga, hópa og landssvęša gegn hugsanlegu ofrķki meirihluta ķ nešri mįlstofu.

Alžingi, ein mįlstofa

Samkvęmt 32. grein stjórnarskrįrinnar starfar Alžingi ķ einni mįlstofu. Fyrir stjórnarskrįrbreytingar 1991 voru mįlstofurnar tvęr. Žegar efri mįlstofan var lögš nišur meš stjórnarskrįrbreytingunni fékk 'sameinaš' Alžingi meiri völd ķ hendur žar sem aušveldara var aš setja lög. Forsetinn fékk einnig meiri völd ķ hendur žar sem aušveldara er fyrir hann aš neita aš samžykkja lög žvķ žau hafa ekki lengur sama lögmęti og įšur žvķ sem žau hafa ekki lengur samžykki tveggja žjóškjörinna mįlstofa. Ekki hefur reynt į žetta nżja skipulag Alžingis fyrr en nś žegar mikil andstaša er mešal žjóšarinnar varšandi 'fjölmišlafrumvarpiš' og gagnrżni į vinnubrögš Alžingis mikil.

26. grein stjórnarskrįrinnar, žjóšaratkvęšagreišsla

Samkvęmt 19. grein stjórnarskrįrinnar veitir undirskrift forseta lagafrumvörpum gildi. Samkvęmt 26. grein stjórnarskrįrinnar getur forseti neitaš aš samžykkja lagafrumvarp. Lagafrumvarpiš fęr lagagildi, 'en leggja skal žaš sem fyrst undir atkvęši allra kosningarbęrra manna ķ landinu til samžykktar eša synjunar...' 'Lögin falla śr gildi, ef samžykkis er synjaš, en ella halda žau gildi sķnu.'

Meirihlutaręši eša samrįš į Alžingi

Įšur en deilt er um rétt forseta til žess aš neita aš samžykkja lagafrumvörp žį žurfa menn aš koma sér saman um hvort į Alžingi eigi aš rķkja meirihlutaręši eša samrįš. Žetta eru hugtök sem eiga sér djśpar rętur ķ ólķkri hugmyndafręši og geta spillt mjög fyrir umręšunni og lausn mįla. Žaš hefur veriš hefš fyrir žvķ aš samrįš einkenni Alžingi. Eftir aš Alžingi sameinašist ķ eina mįlstofu breyttist skipulag Alžingis og hefur meirihlutaręši nś meira vęgi en įšur. Žetta hefur veriš aš koma meira ķ ljós sķšustu įr. Nś žegar Alžingi er ein mįlstofa žį gera fylgjendur samrįšs kröfu um aš forsetinn hafi gętur į störfum Alžingis og starfi svipaš og efri mįlstofa myndi gera. Fylgjendur meirihlutaręšis vilja hins vegar aš Alžingi fįi aš starfa įn afskipta forsetans. Žaš er aš verša stór breyting į starfshįttum og hefšum į Alžingi og milli Alžingis og forseta. Žaš veršur įhugavert aš vita hver nišurstašan veršur.

Völd

Žegar vališ er į milli meirihlutaręšis eša samrįšs er hęgt aš velta fyrir sér nokkrum atrišum. Ef mönnum sem keppast um völdin er leyft aš įkveša žau völd sem žeir eša hugsanlegir keppendur muni öšlast eftir kosningar žį eru žeir lķklegri til žess aš setja völdunum takmörk žvķ žeir muni óttast aš keppinautar sķnir muni misnota žau fįi žeir of mikil völd. Žetta er sjįlfsagt. Ef valdhafar eru bešnir um aš įkveša völd sķn žį munu žeir vafalaust vilja auka žau og sumir jafnvel hafa žau 'algjör', že. gera sig einvalda. Žetta er ešli valds, hafi mašur žaš ekki žį vill mašur takmarka žaš en hafi menn žaš žį vilja žeir auka žau.

Meirihlutaręši

Žar sem meirihlutaręši rķkir žį hafa skapast hefšir fyrir žvķ hvernig fariš er meš žessi miklu völd sem valdhafar hafa. Žeir koma flestum sinna mįla ķ gegn óhindraš og stundum viršist ekkert geta hindraš žį. Valdhafar gleyma žvķ hins vegar ekki aš žeir hafa ekki völdin endalaust og eru žeir og verk žeirra lögš undir dóm kjósenda meš reglulegu tķmabili. Ef žeir sżna ekki valdi sķnu og kjósendum viršingu žį missa žeir völdin. Ef žeir sżna andstęšingum sķnum hroka og andśš žį geta žeir įtt von į žvķ sama frį žeim ķ framtķšinni. Žannig eru aukin völd meirihlutaręšis óbeint takmörkuš.

Nišurstaša

'Fjölmišlafrumvarpiš' viršist vera žaš sem deilurnar snśast um en žegar betur er aš gįš žį er žaš ekki rétt. Deilurnar snśast fyrst og fremst um hugmyndafręši, framtķšarsżn og völd. Deilurnar um hugmyndafręšina og framtķšarsżnina eru į milli 'realista' og hugsjónarmanna į mešan deilurnar um völdin eru į milli frjįlslyndra og stjórnlyndra.

AGS: Įętlun ķ óvissu - hvaš fréttin segir ķ raun og veru!

Ķ fréttinni meš fyrirsögninni "AGS: Icesave ekki skilyrši" segir:

"Mark Flanagan, sem stżrir įętlun Ķslands fyrir hönd Alžjóšagjaldeyrissjóšsins, segir ķ tilkynningu aš samkomulag um Icesave sé ekki skilyrši fyrir efnahagsįętlun Ķslands hjį AGS svo lengi sem fjįrmögnun įętlunarinnar sé ķ lagi."

Ég feitletra žaš sem skiptir mįli.

Ef Icesave setur fjįrmögnun įętlunarinnar ķ óvissu žį gęti fyrirsögnin einnig veriš:"AGS: Įętlun ķ óvissu"

Hęgt er aš tślka žessa frétt į marga vegu en fjölmišill sem ętlar aš lįta taka sig alvarlega į ekki aš fullyrša eša tślka heldur į aš leyfa lesendum sķnum aš gera žaš.

Vönduš vinnubrögš takk!


mbl.is AGS: Icesave ekki skilyrši
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Stöšvum rķkisstyrki til fyrirtękja sem greiša lįg laun!!!

Žaš er alveg naušsynlegt, ef viš ętlum aš byggja hér upp land žar sem fólk getur bśiš mannsęmandi lķfi, aš hér séu ekki fyrirtęki sem greiša lįg laun og allra sķst aš hér séu fyrirtęki sem greiša lįg laun vegna rķkisstyrkja.

Gott dęmi um žetta er fyrirtęki sem greišir 160 žśsund ķ mįnašarlaun.  Af žessum launum eru greiddar 17.315 ķ skatta, en žaš eru ašeins 10,8% af launum.

Ķ öšru fyrirtęki eru greiddar 320 žśsund kr. ķ mįnašarlaun af žvķ eru greiddar 76.835 kr. ķ skatta eša 24%.

Žaš er žvķ ljóst aš fyrra fyrirtękiš greišir mun minna til hins opinber en hiš sķšara og aš hiš sķšara greišir nišur opinbera žjónustu žess fyrra.

Ef litiš er į tekjuskatt sem skatt į launakostnaš fyrirtękis en ekki į einstakling žį kemur žetta betur ķ ljós.  Žaš eru nefnilega laun eftir skatta sem skipta almenning mestu mįli, en ekki laun meš sköttum.

Til žess aš hafa fullkomiš jafnvęgi į milli fyrirtękja og engar tilfęrslur frį hinu opinbera til fyrirtękja sem greiša lįg laun žį žyrfti aš afnema persónuafslįttinn.  Persónuafslįtturinn er nefnilega ekki afslįttur til launžega heldur er hann afslįttur į launakostnaši fyrirtękja.


Um bloggiš

Lúðvík Júlíusson

Höfundur

Lúðvík Júlíusson
Lúðvík Júlíusson

Ég er frjálslyndur jafnaðarmaður og hef m.a. áhuga á stjórn- og efnahagsmálum.  Önnur áhugamál eru lestur, útivist og tilveran.

Ég hvet fólk til þess að skrifa stuttar og hnitmiðaðar athugasemdir.  Kurteisi er kostur.

Sept. 2017
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband