Bloggfęrslur mįnašarins, september 2012

Skattar hafa hękkaš į alla

Nś byrjar aftur žessi umręša um žaš hvort skattar hafi hękkaš.  Fólk er meš ólķkar skošanir į mįlinu en ég bendi žvķ į aš skoša sjįlft.

Ķ janśar 2007 žį var vķsitala neysluveršs 266,9 en ķ janśar 2012 žį var hśn 387,1.  Žaš žżšir aš laun upp į 200.000 krónur ķ janśar 2007 eru į veršlagi įrsins 2012 290.071 króna.

Af žessu leišir aš žegar skattar fyrir įriš 2007 eru skošašir žį notum viš 200.000 krónur en žegar įriš 2012 er skošaš žį notum viš 290.071 krónu. Ķ einföldu mįli er veršbólgan tekin śt śr dęminu.

Förum nś į rsk.is og notum reiknivélina sem žar er aš finna.

Žegar viš slįum inn 200.000 fyrir janśar 2007 žį er stašgreišslan 36.432 krónur, sem er 18,98% af skattstofni.

Žegar viš slįum inn 290.071 fyrir janśar 2012 žį er stašgreišslan 58.854 krónur, sem er 21,13% af skattstofni.

Hafa skattar hękkaš?  Jį žeir hafa hękkaš um 11,3% af launum(2,15 prósentur).


mbl.is Allir borga hęrri skatta
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Sjįlfsagt aš leita eftir undanžįgu

Žaš er sjįlfsagt mįl aš leita eftir undanžįgu. 

Žetta mįl snżst um jafnręšisreglu stjórnsżslulaga:

11. gr. Jafnręšisreglan.
Viš śrlausn mįla skulu stjórnvöld gęta samręmis og jafnręšisķ lagalegu tilliti.
Óheimilt er aš mismuna ašilum viš śrlausn mįla į grundvelli sjónarmiša, byggšum į kynferši žeirra, kynžętti, litarhętti, žjóšerni, trśarbrögšum, stjórnmįlaskošunum, žjóšfélagsstöšu, ętterni eša öšrum sambęrilegum įstęšum.

Žetta snżst ekki um fjįrfestinn, eša um krónuna sem slķka, heldur fyrst og fremst um aš sżna stjórnvöldum ašhald og mótmęla žegar stjórnvöld mismuna fólki.  Ég veit ekki betur en aš Mįr Gušmundsson sé mótfallinn mismunun žannig aš žetta ętti viš fystu sżn aš vera aušunniš mįl.


mbl.is Vill lķka fį aš skipta krónum ķ evrur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Varśš! Alžingi aš störfum!

Ég var aš skoša gögn varšandi fęrsluna hér į undan og rakst į žennan skemmtilega bśt śr ręšu Helga Hjörvars frį 12. mars 2012 žegar hann var aš ręša um gjaldeyrishöftin:

Žaš sem mįliš lżtur aš er einkum tvķžętt. Annars vegar er veriš aš bregšast viš įkvešnum leka į žeim gjaldeyrishöftum sem hér hafa veriš. Höft eru žeirrar nįttśru aš menn leita sķfellt aš smugum į žeim og heimilt hefur veriš aš flytja afborganir af skuldabréfum įsamt meš vaxtatekjum śr landi. Žaš hefur gert žaš aš verkum aš talsverš įsókn hefur veriš ķ skemmri bréf og sį vandi undiš upp į sig meš žvķ aš menn hafa hafiš śtgįfu slķkra afurša į markaši ķ nokkrum męli. Hętta er į žvķ aš ef löggjafinn bregst ekki viš og žéttir fyrir žessa glufu verši verulegt śtstreymi sem grafi undan gengi ķslensku krónunnar og efnahags- og veršlagsstöšugleika ķ landinu. Žannig eru undir ķ žessum mįnuši einir 7 milljaršar og žannig įfram og vaxandi vandi sem viš vęri aš eiga ef ekki veršur brugšist viš.

Žaš įtakanlegasta viš žessa ręšu er aš žann 30. september 2011 samžykkti hann eftirfarandi:

Fjįrmagnshreyfingar į milli landa vegna greišslu į vöxtum, veršbótum, arši og samningsbundnum afborgunum eru undanžegnar reglum žessum

Hér sést hverjir greiddu atkvęši: "Helgi Hjörvar: ".

Hér er žingmašurinn aš kalla įkvęšiš sem hann sjįlfur samžykkti eftir hagfręšilega śttekt "leka", "smugu" og "glufu".  Žaš er magnaš hvernig žingmenn leyfa sér aš segja ósatt nema žeir viti ekki betur og žį er žaš ekki sķšur alvarlegt.


Į fįrra vitorši: HFF14

Mikiš hefur veriš talaš um Baldur Gušlaugsson og višskipti hans meš HFF14 sem eru bréf Ķbśšalįnasjóšs.

Upphaf mįlsins er aš Sešlabankinn veitti įriš 2008(reglur 1130/2008, 15. desember 2008 8. grein) erlendum ašilum sem eiga krónur hér į landi undanžįgu frį gjaldeyrishöftunum sem fól ķ sér heimild til aš flytja vexti og afborganir veršbréfa śr landi:

8. gr.

Vextir, veršbętur, aršur, hagnašarhlutir og afborganir.

Vextir, veršbętur, aršur, hagnašarhlutur af fjįrfestingum og samningsbundnar afborganir teljast ekki vera fjįrmagnsflutningur ķ skilningi reglna žessara.

Žessi leiš hefur žvķ veriš opin mjög lengi og veriš į allra vitorši. Haustiš 2011 festi Alžingi gjaldeyrishöftin ķ lög(lög 127/2011, 30. september 2011) og um leiš žį undanžįgu sem Sešlabankinn hafši žangaš til haft ķ reglum um gjaldeyrismįl:

j. (13. gr. j.)

Fjįrmagnshreyfingar į milli landa vegna greišslu į vöxtum, veršbótum, arši og samningsbundnum afborgunum eru undanžegnar reglum žessum, ..

Alžingi stašfesti žvķ aš undanžįgan ógnaši hvorki gengis- né peningamįlum žjóšarinnar. Alžingi hafši hins vegar rangt fyrir sér og felldi žessa undanžįgu śr gildi ķ mars 2012(lög 17/2012, 13. mars 2012) , ašeins 5 mįnušum eftir aš hśn var veitt. Žessi stutti tķmi er athyglisveršur žvķ aš efnahags- og višskiptanefnd hafši lofaš ķtarlegri śttekt į įhrifum frumvarpsins:

Efnahags- og skattanefnd mun įšur en nefndafundir og žingfundir hefjast ķ september óska eftir lagalegri og hagfręšilegri śttekt į frumvarpi rįšherra og einstökum greinum žess.

Žrįtt fyrir aš Sešlabankinn og sķšan Alžingi hafi veitt žessa undanžįgu žį kallar RŚV žęr lagasmugu:

Nżju lögunum er ętlaš aš setja fyrir gjaldeyrisleka, eša gjaldeyrisflóš, koma ķ veg fyrir hęttu į aš hundruš milljarša flęši śr landi ķ erlendum gjaldeyri. Lagasmugan sem menn nżttu sér fólst ķ žvķ aš žeir gįtu keypt veršbréf meš styttri gjalddaga en önnur bréf. Og žar meš flutt afborganir, vexti og veršbętur til śtlanda įn žess aš brjóta lög um gjaldeyrishöft.

Mér finnst ótrślegt hversu lķtiš fjölmišlar vita um gjaldeyrishöftin og hversu įhugalaus stór hluti almennings er.

Hęttan var ljós

Žaš vissu allir af žvķ aš hęgt vęri aš nota stutt skuldabréf til aš flytja krónueignir śr landi eins og kemur fram ķ žessari frétt frį 2010:

Stysti ķbśšabréfaflokkurinn er HFF14 en sķšasta greišsla žess flokks er įriš 2014. Erlendir ašilar gętu žannig losaš krónustöšur sķnar hér į landi śt į nęstu fjórum įrum , žrįtt fyrir aš stęrš flokksins setji žar įkvešnar hömlur. Žar sem bréfin eru jafngreišslubréf gętu žeir komiš śt stórum hluta peninga sinna śt į nęstu misserum.

Arionbanki benti einnig į žetta voriš 2011 ķ Markašspunktum:

Žar sem stutt er ķ gjalddaga HFF14 geta erlendir ašilar žvķ komist śt į 1,82 įrum mešaltķmi bréfsins) en sķšasta greišsla bréfsins er 15. september 2014."

Undanžįgur Sešlabankans og Alžingis leiddu til žess aš verš į skuldabréfaflokknum HFF14 varš hęrra en ešlilegt gat talist.

Įstęšan er sś aš erlendir fjįrfestar sįu leiš til aš koma eignum sķnum śr landi og litu į hęrra verš sem įsęttanlegan fórnarkostnaš og litu framhjį lęgri įvöxtunarkröfu. Markašsverš bréfanna er nś ķ kringum 104 en var lengi nįlęgt 120 sem sżnir yfirverš bréfanna vegna ómarkvissra og óvarfęrinna makašsinngripa stjórnvalda sem veiting undanžįganna var.

Hvenęr spuršist śt aš afnema ętti undanžįguna?

Žegar greina į hvenęr oršrómur fer aš hafa įhrif į markašsverš žį er žaš gert meš žvķ aš skoša veršmęti bréfanna nokkra daga įšur en oršrómurinn er stašfestur. Ég skošaši gengi HFF14 nokkra daga fyrir hinn örlagarķka dag ķ mars og sį nokkuš įhugavert sem lķtiš hefur veriš fjallaš um ķ fjölmišlum.

hff14 gengi hringir

Myndin sżnir aš gengi bréfanna féll 28. febrśar, tępum tveimur vikum fyrir hinn örlagarķka 13. mars. Oršrómur um lögin hlżtur žvķ aš hafa fariš į kreik žį. Vegna žess aš žaš bśa ekki allir yfir sömu upplżsingum žį hafa einhverjir keypt bréf į genginu 120 fyrir lagasetninguna en žaš er ekki hęgt aš neita žvķ aš žaš žyrfti miklu frekar aš skoša višskipti žann 28. febrśar en 13. mars 2012.

Umręšur ķ fjölmišlum

Umręšur ķ fjölmišlum hafa snśist um einn ašila og fjarlęgst žaš sem er miklu mikilvęgara ķ žessu mįli:

  • Hvers vegna veitti Sešlabankinn žessar undanžįgur įriš 2008 žó svo aš hér vęri gjaldeyriskreppa?
  • Hvers vegna stašfesti Alžingi žessar undanžįgur haustiš 2011 žrįtt fyrir aš mikil hętta vęri į feršum sem öllum var ljós?
  • Hvers vegna er įherslan į višskipti hinn 13. mars en ekki 28. febrśar?

Žangaš til žessi atriši eru rędd žį er umręšan innihaldslķtil og ómarkviss.


Krónur į tombóluverši

Ég sendi žetta į žingmenn og rįšherra eftir aš rķkisstjórnin samžykkti fjįrfestingaleiš Sešlabankans ķ mars 2011.  Žetta er žvķ gert meš fullri vitund og samžykki nśverandi rķkisstjórnar:

Gjaldeyrishöft: Velferšarkerfi fyrir fjįrmagnseigendur

Skilaskyldan

Samkvęmt 12. grein reglna Sešlabankans nr. 370 frį 2010, skal öllum gjaldeyri sem Ķslendingar(innlendir ašilar) eignast skilaš til landsins innan tveggja vikna frį žvķ hann kemst ķ hendur ašila. Frį žessari reglu er žó sś undantekning aš žeir sem fį fjįrmagnstekjur erlendis, td. söluhagnaš og arš, mega endurfjįrfesta innan tveggja vikna og žurfa žeir žį ekki aš skila gjaldeyrinum til landsins.

Meš öšrum oršum nęr skilaskylda į gjaldeyri ekki til fjįrmagnseigenda.

Ekki eru žó allir fjįrmagnseigendur undanžegnir. Žaš er kostnašarsamt aš endurfjįrfesta og žvķ geta ašeins žeir endurfjįrfest sem hafa efni į žvķ - žeir sem fį hęstu fjįrmagnstekjurnar.

Samkvęmt žessu eru gjaldeyrishöftin śtfęrš į žann hįtt aš eftir žvķ sem fjįrmagnstekjurnar eru hęrri žvķ aušveldara og ódżrara er aš komast hjį skilaskyldu.

Žaš er betra aš hafa hįar fjįrmagnstekjur en fį undanžįgu meš takmörkunum žvķ undanžįgurnar nį ekki aš jafna stöšu fjįrmagnseigenda sem hafa ólķkar tekjur. Stjórnvöld ķvilna žvķ meš beinum hętti žeim sem hafa hįar fjįrmagnstekjur.

Sešlabankinn gerir heldur ekki kröfu um aš menn tilkynni um endurfjįrfestingar sķnar. Sešlabankinn hefur ž.a.l. ekki yfirlit yfir žęr fjįrhęšir sem skila sér ekki til landsins. Žaš veršur aš teljast mjög óvenjulegt viš ašstęšur sem stjórnvöld kalla neyšarįstand.  

Aflandskrónur

Nś hefur Sešlabankinn lagt fram nżja įętlun um afnįm gjaldeyrishafta. Samkvęmt henni er Ķslendingum sem eiga gjaldeyri erlendis bošiš aš skipta žeim fyrir aflandskrónur (bls. 8 ķ „Įętlun um losun gjaldeyrishafta" frį 25. mars 2011). Eiga žessi skipti aš fara fram į śtbošsmarkaši og er reiknaš meš aš gengi krónunnar verši lęgra į žessum markaši en opinbert gengi Sešlabankans. Žvķ er ljóst aš žeir sem eiga gjaldeyri erlendis geta keypt fleiri krónur į žessum śtbošsmarkaši en ef žeir keyptu krónur į Sešlabankagenginu.

Erlendar fjįrmagnstekjur og aflandskrónur

Žeir sem hafa nżtt sér heimild Sešlabankans til endurfjįrfestinga, sem fęst ķ 5. grein gjaldeyrishaftanna og komist hjį žvķ aš skila gjaldeyristekjum sķnum til landsins, munu nś geta komiš meš uppsafnašar gjaldeyristekjur til landsins į miklu hagstęšara gengi en ašrir - į sannköllušu tombóluverši.

Į sama tķma og allur almenningur og fyrirtęki sem fį gjaldeyristekjur žurfa aš skila žeim til Ķslands, geta aušugir fjįrmagnseigendur fljótlega keypt krónur į enn hagstęšara verši. Meš žessum hętti er veršmętum žjóšarbśsins sópaš ķ fang žeirra.

Gjaldeyrishöftin, eins og žau eru śtfęrš og samžykkt af Įrna Pįli Įrnasyni, efnahags- og višskiptarįšherra, eru žvķ fyrst og fremst velferšarkerfi fyrir fjįrmagnseigendur.


mbl.is Karl Wernersson kemur meš gjaldeyri heim
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Gleymir aš reikna kostnašinn vegna vsk hękkunar

Reyndar skilar vsk hękkunin ašeins 2,5 milljöršum vegna žess aš tekjur Ķslendinga breytast ekki og žvķ er um aš ręša tilfęrslu į śtgjöldum frekar en nżjar tekjur.

Einnig dregur skżrsluhöfundur ekki frį žessari tölu tapašar tekjur vegna vsk hękkunarinnar. Ef farin er millileiš(mv. skżrsluna) žį verša tapašar tekjur ca 500 milljónir. Žį eru 2 milljaršar eftir. 

Sķšan er ekki talaš um įhrifin į gengi krónunnar, en vegna lęgri tekna(skv. skżrslunni) žį mun gengi hennar verša veikara en annars og žżša smį hękkun vķsitölu, vaxta og eftirstöšva hśsnęšislįnanna okkar.

Skżrsluhöfundur talar um nišurgreišslur en feršažjónustan er śtflutningsatvinnugrein og žvķ ętti hśn aš njóta svipašra kjara og ašrar gjaldeyrisskapandi greinar. Žegar gjaldeyristekjurnar af feršažjónustu eru notašar ķ innflutning žį er sį innflutningur skattlagšur meš 25,5% vsk og žvķ enda tekjur feršažjónustunnar ķ efsta skattžrepi :O).


mbl.is Telja aš śtgjöld feršamanna aukist um 2%
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Kennsla ķ ensku og upplżsingar um EES fyrir blašamenn

Ég lék mér aš žvķ aš leita aš žessari frétt į netinu.  Ég fann hana į npr.org: "Protests Decry Spain Cuts To Immigrant Healt Care"

Ķ fréttinni segir:

MADRID (AP) — Some 300 people blocked a ring road in the Spanish capital Saturday to protest spending cuts that will leave large numbers of illegal immigrants without access to free health care.

Many undocumented immigrants who do not contribute taxes to social security are, as of Saturday, to lose the national health cards that had entitled them to free treatment

The decision contradicts a pillar of Spain's welfare state — free health care for anyone in need — and it comes as the country struggles with 25 percent unemployment and massive financial problems.

Ķ frétt mbl.is er talaš um śtlendinga og innflytjendur en ekki hvort žeir séu innlendir ašilar, erlendir ašilar eša ólöglegir innflytjendur.  Ķ fréttinni į npr.org er augljóslega veriš aš ręša um ólöglega innflytjendur sem hingaš til hafa fengiš ókeypis heilbrigšisžjónustu.  Fréttin į mbl.is er žvķ mjög villandi.

Einnig segir ķ frétt mbl.is: 

"Innflytjendur sem ekki hafa full borgararéttindi į Spįni.."

Ķ ESB žį hefur fólk stöšu innlends ašila, sem nżtur nęr fullra réttinda ķ rķkinu og óhindrašs ašgangs aš mennta- og velferšarkerfinu, eša erlends ašila sem nżtur mun minni réttinda.  Fólk getur, ef žaš er rķkisborgari EES rķkis, flutt lögheimili sitt til annars EES rķkis, aš einföldum skilyršum uppfylltum, og oršiš meš einföldum hętti innlendur ašili og öšlast žau réttindi og skyldur sem žvķ fylgir.

Oršiš śtlendingur, innflytjandi og borgararéttindi segir nįkvęmlega ekkert um skyldur og réttindi fólks lengur.  Žetta ętti blašamašurinn aš vita.


mbl.is Žurfa aš greiša fyrir heilbrigšisžjónustu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Gallašar tillögur stjórnlagarįšs

Ég var aš ręša viš stjórnlagarįšsmann sem sagši aš tillögur rįšsins vęru ekki fullkomnar, žęr veittu almenningi ekki nęgilega vernd gegn stjórnvöldum en aš mašur žyrfti aš sętta sig viš žaš eins og mašur sętti sig viš makann ķ hjónabandi. 

Į móti segi ég: ef žaš er ekki įst, viršing og umburšarlyndi ķ hjónabandi heldur stanslaust ofbeldi žį held ég aš žaš sé best aš skilja viš makann žvķ enginn į aš žurfa aš lifa viš ofbeldi, hvorki andlegt né lķkamlegt. Viš lifum einu sinni og žaš er skylda okkar aš fara vel meš žaš, vera hamingjusöm, sżna samferšafólki okkar į žessari jörš viršingu og umburšarlyndi og ekki kśga žaš til aš hugsa eša lifa eins og viš viljum.

Einnig ętti stjórnarskrį sem byggš er į žrķskiptingu valds(löggjafar-, framkvęmda- og dómsvaldi) aš setja skżrari mörk į milli dóms- og framkvęmdarvalds en nś er gert.  Gešžóttaįkvaršanir stjórnvalda eru oft įkvaršanir um sekt eša sżknu og ķvilnandi eša ķžyngjandi atriši.  Žęr ęttu žvķ heima ķ dómskerfinu en ekki ķ höndum stjórnvalds sem jafnvel setur reglurnar lķka.

Žess vegna styš ég ekki tillögur stjórnlagarįšs. 

Stjórnarskrį įtti ķ upphafi mešal annars aš vernda borgara gegn gešžóttaįkvöršunum einvalds og žaš sama į aš gilda nś, aš verja borgara landsins gegn gešžóttaįkvöršunum stjórnvalds. Žetta er grundvallaratriši sem aušvitaš į ekki aš gefa afslįtt į ķ stjórnarskrį rķkis sem vill telja sig nśtķmalegt frjįlslynt lżšręšisrķki.

Hvernig er hęgt aš semja nżja stjórnarskrį og setja engin įkvęši um aš almenningur geti ekki leitaš réttar sķns(eša variš sig) gagnvart įkvöršunum stjórnvalds įn žess aš leggja aleigu sķna og mannorš ķ opinberri umręšu undir?

Žetta finnst mér sżna aš stjórnlagarįšiš hafi einfaldlega ekki unniš vinnuna sķna og aš svoleišis vinna getur ekki veriš grundvöllur stjórnarskrįr sem öll önnur lög og samfélagiš mun byggja į nęstu įratugina.


Um bloggiš

Lúðvík Júlíusson

Höfundur

Lúðvík Júlíusson
Lúðvík Júlíusson

Ég er frjálslyndur jafnaðarmaður og hef m.a. áhuga á stjórn- og efnahagsmálum.  Önnur áhugamál eru lestur, útivist og tilveran.

Ég hvet fólk til þess að skrifa stuttar og hnitmiðaðar athugasemdir.  Kurteisi er kostur.

Sept. 2017
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband